Laatste Berichten

Gereformeerd versus Roomskatholiek anno 1715

De inwoners van Zandvoort belijden het meest de “Hervormden Godsdienst”. Het Nederlands Hervormde Kerkgenootschap benoemde tot eerste predikant Johannes Marcus. Hij aanvaardde zijn dienstwerk in 1586 en overleed in 1611.

Dat men in Zandvoort echter reeds veel vroeger de Hervormde leer was toegedaan blijkt o.a. uit het Keur en Gebods register van Haarlem. Volgens een officiëele oorkonde, vaardigde de regering van de stad Haarlem op 3 april 1531 een verbod uit: “Dat geen inwoonders ofte poorters tot Santvoort sullen gaan hooren naar de predicatie, doordien veel guaestie komt over ‘t seggen: Gij Luyteranen, gij Papisten en de andere woorden”.

Erg vriendelijk schijnen de Zandvoortse Hervormden, toen nog Gereformeerden geheten, inderdaad niet tegenover de Roomsen gestaan te hebben. Dit blijkt ook wel enigszins uit de doop op 20 oktober 1715 van Jacob, zoon van  Maarten Jacobszoon den Draaijer en van Grietje Jacobs van der Lee. Deze doop had  plaats ten overstaan van de vader en Aagje Leenderts van der Lee. Deze laatste getuige was benoemd in plaats van Crijn Jacobs van der Lee, daar deze “dewijl  Paaps, niet tegenwoordig is”. Deze Crijn Jacobs van der Lee, een broer van Maarten Jacobs den Draaijer’s Vrouw, is dus in tegenstelling tot de andere Van der Lee’s, Rooms en niettemin als getuige bij de doop uitgenodigd. Wij kunnen in het midden laten ofwel hem als Roomse de toegang tot het Gereformeerde  kerkgebouw geweigerd werd, danwel dat hij zelf niet heeft willen komen, in ieder geval schijnen de verschillende godsdienstige verhoudingen niet zo harmonieus tegenover elkaar gestaan te hebben.

Gezocht: Ondermeester, salaris Hfl 150,– incl. kost en inwoning.

Met de komst van de leerplicht nam de vraag naar (hulp)meesters en (hulp)juffen toe. Een van de oudste oproepen in de krant is van de President der Commissie van Plaatselijk Toezicht, J. van der Lee. In 1844 zocht hij voor de Zuiderschool in Westzaan een ondermeester om Franse les te geven.

Dit was in die tijd een goede baan, tegen een salaris van Hfl 150,– , met kost en inwoning. Dat het niet altijd gemakkelijk was om goede onderwijzers te vinden, vertelde onderwijzer P. van der Lee ons in 1852. Hij zocht een ondermeester in de derde rang met ervaring in de zangkunst. Uit de verschillende oproepen in de krant blijkt dat dit niet meeviel. De tweede oproep bevatte dan ook al een stuk minder eisen.

A.J. van der Lee, lid van de Plaatselijke Commissie van Toezicht in Sliedrecht, drong aan op het aanstellen van vrouwelijke leerkrachten. Een van de vrouwelijke Van der Lee’s met de juiste kwaliteiten en vaardigheden was Adriana van der Lee (1900-1982). Ze was ere-schoolhoofd van het Antwerps Stedelijk Onderwijs.
Een andere Van der Lee – Harmen van der Lee (1857-1941) – was 50 jaar lang bestuurslid en ere-voorzitter van de Christelijke Nationale School.

Dr. Nicolaas Johannes van der Lee (1868-1958, zie foto linksmidden) was directeur van de koninklijke HBS in Apeldoorn. In een krantenartikel dat zijn zilveren jubileum beschrijft, lezen we de waardering voor hem” “…en man van buitengewone wetenschappelijke kennis en van grote paedogogische gaven…”. Het is helaas onbekend uit welk jaar dit fragment stamt.

Zo zijn er zijn nog meer Van der Lee’s te noemen die zich buitengewoon verdienstelijk hebben gemaakt in het onderwijs. Willem van der Lee vierde in 1902 zijn veertig jarige jubileum als inspecteur van het lager onderwijs in Nederlands Indie. Ter ere hiervan werd een jubileumpenning geslagen. (Mogelijk vertrok hij op 5-februari 1859 naar Oost Indie.)

Dr J. van der Lee.

Johannes van der Lee, zoon van Klaas van der Lee en Wilhelmina Maria Visser werd op 13 juli 1901 in Koudekerk geboren. Hij huwde op 27-jarige leeftijd op 17 juli 1927 met Grietje Huizing in Roelofarendsveen. Samen krijgen ze vier kinderen, waaronder Wilhelmina Tineke van der Lee. Wilhelmina Tineke van der Lee werd op 4 juni 1932 in Rotterdam geboren.

Johannes van der Lee gaat na zijn studie werken als leraar aan de Middelbare Koloniale Landbouwschool in Deventer. Op 1 september 1929 krijgt hij eervol ontslag en gaat hij in Rotterdam werken als assistent voor de technische wetenschappen aan de Nederlandse Handelshoogeschool. Kort daarna werd hij conservator aan de Nederlandse Handelshoogeschool in Rotterdam. Na enkele jaren werkzaam te zijn geweest bij de Nederlandse Handelshoogeschool ontstaat er een vacature bij het Station voor Maalderij en Bakkerij in Wageningen. De zittende directeur A. Boonstra gaat wegens gezondheidsredenen met zijn werkzaamheden stoppen. Johannes van der Lee heeft er wel oren naar om die functie te vervullen. Johannes van der Lee werd in december 1938 benoemd tot directeur van het station voor Maalderij en Bakkerij in Wageningen waar hij op 1 januari 1939 in dienst trad.

Johannes van der Lee (foto 1938)

Johannes van der Lee (Foto 1938)

Johannes van der Lee verhuist met zijn gezin naar Wageningen en de oorlog breekt uit. Tijdens het bombardement van 17 september 1944, raakten Johannes van der Lee en zijn dochter Wilhelmina Tineke van der Lee ernstig gewond. Ze waren op dat moment in en bij hun woning aan de Diedenweg 8 in Wageningen. Ondanks zijn verwondingen overleeft Johannes van der Lee het zware bombardement. Zijn 12-jarige dochter, Wilhelmina Tineke van der Lee werd naar het ziekenhuis aan de Rijksstraatweg gebracht en overleed daar een week later op 22 september 1944 aan haar verwondingen. Ze werd begraven op 25 september 1944 op de Algemene begraafplaats in Wageningen.

Ondanks de tegenslag weet Johannes van der Lee van het Station voor Maalderij en Bakkerij in Wageningen een belangrijke orgaan te maken waar opleidingen voor bakkers verzorgt werden en waar broden op gecontroleerd worden op samenstelling. Regelmatig verschijnt Johannes van der Lee in de krant om toelichtingen te geven over de kwaliteit en de samenstelling van het brood. Hij geeft boetes aan bakkers die rommelen met de samenstelling van het brood en geeft complimenten aan bakkers die dagelijks brood afstaan te controle.

Johannes van der Lee gaat in 1957 als directeur van de Keuringsdienst van Waren in Friesland werken. Volgens Drs A. Kruysse had Johannes van der Lee zich snel en vakkundig ingewerkt. Ter gelegenheid van het 50 jaar bestaan (maart 1966) van de Keuringsdienst van Waren in Friesland schrijft Johannes van der Lee een keurig jubileumboekje. Ook nu verschijn Johannes van der Lee regelmatig in de krant met tips voor de huisvrouw. Na tien jaar (1967) hard werken gaat Johannes van der Lee met pensioen. Tijdens zijn afscheid spreekt men vol lof over de werkzaamheden die hij heeft verricht.

Zijn vrouw, Grietje Huizing overleed tien jaar later op 10 augustus 1977 in Bennekom. Johannes van der Lee overleed vier jaar na het overlijden van zijn vrouw op 25 mei 1981 in Ede.

Een dodelijk ongeval met een Atex-auto.

De heer C. van der Lee liep op zijn oude dag dagelijks van zijn huis Prinsengracht 993 naar de Duifjeskerk in Amsterdam. De 86-jarige Cornelis van der Lee ziet slecht en zijn gehoor is niet meer wat het ooit geweest is. Tijdens een van zijn dagelijkse middagwandeling naar de kerk loop het in oktober 1909 bijzonder slecht voor hem af. (meer…)

Pauselijke Zouaven ten strijde voor de paus.

Zouaven waren katholieke vrijwilligers die de Paus hielpen Vaticaanstad te beschermen. De Nederlandse zouaven gingen in de regel eerst naar Amsterdam, het aanmeldpunt, en vervolgens naar de West-Brabantse plaats Oudenbosch, het verzamelpunt. De pastoor van Oudenbosch, pastoor Hellemons, bijgenaamd de zouavenpastoor, bood een groot aantal van hen onderdak in Pensionaat Saint Louis om daar voor hun uitzending naar Rome een eerste oefening te ondergaan. Daarna vertrokken ze per trein naar Marseille. (meer…)