.

In het jaar 2004

17/12/2004

.

Nog een aantal dagen en we gaan weer van start met een nieuw jaar. Alweer het 2005ste jaar na het begin van de jaartelling. Iets wat vandaag de dag geheel correct is, maar dat is iets wat ze tot in het jaar 1582 niet konden zeggen. Het was zo dat op 10 december 1582 bekent werd gemaakt dat op het concillie van Trente besloten was over te stappen op de Gregoriaanse kalender. De overstap werd officieel uitgevoerd op 15 december 1582. Er werd toen tevens rekening gehouden met een noodzakelijk datum correcte. Er werd van 15 ineens overgegaan worden op 25 december. Goed voor 10 dagen die je inees kwijt bent.

Voor we aan het nieuwe jaar gaan beginnen kijken we tevreden terug naar de ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden in 2004. We kijken tevreden terug op de ontwikkeling van de Online Van der Lee Foto Archief. Dit archief bevat nu bijna 220 portretten van Van der Lee's en waar mogelijk zijn ze onderling in verband gebracht. Vorig jaar waren dit er slechts 120. We zijn er trots op en we hopen dat we de collectie flink kunnen laten groeien. Helpt u mee om volgend jaar te eindigen met 350 portretten? U kunt uw bijdrage per email sturen naar Cron van der Lee. Beschikt u niet over een scanner om het materiaal in te scannen? Twijfel dan niet en neem dan contact met ons op, we helpen u graag (gratis) verder. Daarnaast hebben we een mooi jaar gehad als het om de artikelen gaat in de LeeKrant. Het waren er wellicht iets minder als het top jaar 2003, maar de inhoud was toch aanzienlijk beter. Het artikel "Geseling tot bloedens op het schavot" trok veel bezoekers, maar bleek later aanzienlijk minder dan de artikelen die later volgde. De vondst van een oude spaarpot, een drieluik "Voor de Krijgsraad" waren artikelen die goed waren voor veel discussie.

Al dit goede heeft een record aantal bezoekers opgeleverd. In 2004 zijn er nu (17 december) al meer bezoekers dan in 2003 en 2002 samen. We gaan uit van een groei van ruim 30% qua aantal bezoekers t.o.v. 2003. Ook het aantal aanmeldingen voor nieuwsbrief is explosief gestegen. Meer dan een verdubbeling t.o.v. 2003. Staat u nog niet ingeschreven? Dan kunnen we dat zeker aanbevelen. We sturen geen reclame, enkel het laatste Van der Lee nieuws!

We hopen naast het succes van het Online van der Lee Foto Archief en de LeeKrant een derde succes te boeken. Het afronden van het boek "Van 'Op de Lee' tot 'Van der Lee'". Deze nieuwe editie van het boek zal in 2005 verschijnen. In basis is het boek klaar, al zijn er nog wat punten die aandacht verdienen. We kunnen al verklappen dat onderzoek ons geleerd heeft wie de vader en moeder was van Maarten Willems (ca 1538 - voor 1613). En er zijn sporen, maar die zijn zeer minimaal naar de namen van zijn opa en oma. Als dit blijkt te kloppen belanden we al snel in 1480.

Via deze weg willen wij een ieder bedanken die afgelopen jaar heeft geholpen aan het onderzoek. Alle tips, opmerkingen en discussies hebben een bijdrage aan het succes van www.vanderlee.net geleverd.


.

Advocaat Onno van der Lee neemt het op voor Mohammed G.

14/11/2004

.

De advocaten van de hoofdverdachten in de zaak Anja Joos geven elkaars cliënten de schuld van haar dood. Dat bleek dinsdag uit de reacties van de advocaten op de eis van het Openbaar Ministerie (OM). "Mohammed G. (een van de verdachten, red.) legt de schuld niet bij anderen maar zijn raadsheer doet dat wel", aldus advocaat Cees Korvinus.

De hoofdverdachten in het proces hoorden dinsdagochtend drie jaar cel tegen zich eisen. Tegen de andere zes verdachten werd een jaar cel geëist waarvan een half jaar voorwaardelijk. De voorwaardelijke straf is volgens het OM gerechtvaardigd omdat het incident zich in minder dan twee minuten afspeelde. De advocaten van de verdachten grepen dat argument aan om te pleiten voor een verdere verlaging van de straf.

Onno van der Lee, advocaat van hoofdverdachte Mohammed G., pleitte voor vrijspraak van zijn cliënt. G wordt ervan verdacht Joos zwaar lichamelijk letsel te hebben toegebracht. Van der Lee gebruikte verschillende medische rapporten. Hij trachtte aan te tonen dat G. de dodelijke trappen niet kon hebben gegeven. Hij schoof daarmee automatisch de verantwoordelijkheid door naar de cliënt van Korvinus, Saïd B. Hem is, net als Mohammed G., zware lichamelijke mishandeling met de dood tot gevolg ten laste gelegd.

Halverwege het pleidooi van Van der Lee ontstond commotie in de zaal toen de aanwezige pers de bevestiging binnenkreeg dat Theo van Gogh was doodgeschoten. Zowel journalisten als advocaten snelden naar buiten om zich van het nieuws op de hoogte te laten stellen. Nadat de voorzitter van het gerechtshof op de hoogte was gesteld van het nieuws kon Van der Lee zijn pleidooi voortzetten.

De advocaat-generaal van het OM stelde 's ochtends dat het delict van de jongemannen ernstig genoeg is om Saïd B. te berechten als volwassene. De verdachte was ten tijde van het incident minderjarig en zou daarmee vallen onder het kinderstrafrecht. De advocaat van B. noemde de redenering van het OM onder de maat. Volgens hem wordt alleen bij hoge uitzondering gebruik gemaakt van die mogelijkheid. De ernst van het delict is in dit geval niet voldoende, meent Korvinus.

De advocaten van de hoofdverdachten pleitten voor een lichte straf wegens het goede gedrag van hun cliënten. Zo rondde Saïd B. tijdens zijn voorhechtenis zijn havo-examen af en studeert hij inmiddels aan het heao. Mohammed G. is door de reclassering als een rustige jongen aangeduid die niet snel ruzie zoekt.

Anja Joos werd vorig jaar oktober door een groep jongeren belaagd. Een deel van de groep was personeel van supermarkt Dirk van den Broek. Zij vermoedden dat Joos een blikje bier had gestolen. Toen zij haar staande hielden bleek dat zij kon bewijzen dat zij het biertje had gekocht. Daarop schold de 43-jarige Joos de jongens uit en maakte racistische opmerkingen. De groep pikte dat niet. Er werd onder meer een stoel naar de vrouw gegooid en zij werd tegen haar lichaam getrapt. Dat overleefde zij niet. Haar dood veroorzaakte grote beroering. In een stille tocht tegen zinloos geweld liepen ruim duizend mensen mee.

Bron: Ticali nieuws

.

De gemeente-ontvanger Joannes Abraham van der Lee.

08/11/2004

.

Van 1912 tot 1917 was Joannes Abraham van der Lee op de gemeente-secetarie van Bleiswijk werkzaam als gemeente-ontvanger. Van der Lee was enig kind van Cornelis van der Lee en Johanna Maria Nagtegaal. Joannes Abraham werd geboren op 18 september 1885 in Aarlanderveen en huwde op 12 november 1912 met Kunetta Aldegonda Wierema. Cornelis van der Lee was notaris in Aarlanderveen, die volgens burgemeester Arie Sieling "zeer gefortuneerd was". Sterker nog: "zijn vader voorziet hem als eenig kind op onbekrompen wijze van alles wat noodig is om in de deftigen stand te kunnen leven". Na zijn eindexamen  Gymnasium begon Van der Lee als volontair in Nijkerk en begon een jaar later in Bleiswijk. Sieling gaf hem persoonlijk onderricht in de gemeente-administratie. Vanaf 1914 verrichtte Van der Lee zijn  werkzaamheden in de ochtenduren geheel zelfstandig, omdat Sieling in dat jaar het secretariaat van Bergschenhoek waarnam. 

Sieling was zeer over hem te spreken, "Hij werkt vlug en accuraat". Toen Van der Lee in 1915 ging solliciteren naar de functie van gemeente-ontvanger in Oisterwijk en Renkum kon Sieling hem van harte aanbevelen: "Ik reken hem tot de sollicitanten, op wie dadelijk het oog moet vallen, om de vele uitnemende eigenschappen, die hem als mensch en als ambtenaar sieren. Niemand zou ik dan ook meer warmte kunnen aanbevelen dan hem". Hij is een jonge man die "energie bezit en een hoogstaand karakter heeft... is zeer beschaafd en heeft ook een beschaafde vrouw getrouwd". Van der Lee is verder Nederlands Hervormd en politiek "Christelijk historisch". 

Ook was Van der Lee zeer zelfbewust, gezien zijn brief aan de gemeenteraad van 10 mei 1916 waarin hij om een salarisverhoging van f 10,-- naar f 25,-- vroeg. Hieronder volgt integraal een groot gedeelte van de brief:

"In de Raadsvergadering van 19 augustus 1915 werd besloten mij eene belooning toe te kennen van f 10,-- per maand, tijdens den duur der mobilisatie wegens de vele werkzaamheden die voortvloeien uit de voorschriften van de Ministers van Oorlog en van Landbouw, Nijverheid en Handel. Allereerst kreeg ik de broodkaarten voor mijne rekening; de werkzaamheden hieraan verbonden bleken mij, in den beginnen vooral, veel meer tijd-vragend dan ik vermoed had. Intusschen is er (...) een jaar verloopen; in dit tijdvak zijn de werkzaamheden ter Secretarie, in het algemeen, nog meer toegenomen, maar ook in het bijzonder wat de levensmiddelen-voorziening betreft. Een sterke vermindering van het aantal broodkaarten heeft nooit plaats gehad; wel komen er Juni aanstaande 30 te vervallen, ingevolge de jongste maatregelen van de minister, waar echter de bemoeiingen inzake het wittebrood-verbod tegenover staan. Het is in deze buitengewone tijden trouwens met het een nog niet gedaan of het ander is er al weer. Ik weet uit ondervinding hoe "men" in het algemeen onkundig is van hetgeen er op een secretarie omgaat, maar wat de gemeente-secretarie in deze tijden beteekent, bevroedt men allerminst. Het zij mij veroorloofd u kortelijks te beschrijven wat er inzake de broodkaarten gedaan moet worden. De kaarten invullen, uitreiken ter secretarie wat juist een geheelen dag  in beslag neemt, de verbruikte kaarten controleeren, en het aantal halve kilogr. ervan in een register schrijven; de bakkers controleeren; brieven aan de bakkers schrijven en aan de Burgemeesters der gemeenten wier bakkers alhier leveren; achtergebleven kaarten opsporen; om nog niet te spreken van de administratie van de meelverstrekking aan de bakkers en het beheeren der gestorte gelden en velerlei bijkomstigheden. Dit is niet een "uitmeten" van de dingen, mijne heeren, volstrekt niet! maar over het algemeen wordt te lichtvaardig over deze dingen geoordeeld. Ik zeg niet dat het een hoofdbrekende arbeid is, maar alles wat ik noemde, moet toch gedaan worden. Dit is slechts een greep uit het vele! Als ik nu in aanmerking neem de vele andere werkzaamheden die ik verricht, al was het alleen maar het boeken van het legio brieven dat tegenwoordig de secretarie verlaat en binnenkomt, dan moet ik u verklaren dat ik mij eershalve genoodzaakt zie u te verzoeken de belooning, waarover in het begin werd gesproken, te verhoogen. Zaken zijn zaken, mijne heeren!, het werk moet verricht worden en wie het doet, moet dienovereenkomstig bezoldigd worden. Verkeerde de gemeente Bleiswijk financieel in een ongunstigen of minder-gunstige toestand - ik zou mij zelven, eenmaal hier zijnde, gaarne in het algemeen belang geven; nu dat niet behoeft, doe ik het, althans wat betreft de onderwerpelijke werkzaamheden, niet. Had ik in 1915 geweten, alles wat er nog komen zou op de secretarie aan werk en bemoeiingen, waarin ik nog steeds een deel had - ik was dan indertijd niet op het voorstel van den voorzitter van uw college ingegaan. Met nadruk veroorloof ik mij te wijzen op mijn verzoek, want mijn eergevoel als ontwikkeld ambtenaar verbeidt mij verder voor de thans geldende belooning de bewuste hulp ter secretarie te verleenen. Ik heb u de eer te verzoeken mijn tijdelijke belooning te brengen op f 25,-- per maand; den datum van ingang meen ik na mededeeling van een en ander, ten bepaling aan uw College te mogen overlaten maar acht het geenszins onbillijk 1 april j.l. daarvoor vast te stellen, gezien het feit dat ik dan toch 8 maanden slechts voor een douceurtje veel werk heb verricht".  Ondertekend: de dienstw. dienaar, J.A. van der Lee."

bron: http://www.bleiswijk.nl/


.

Wessel van der Lee een WONDER-DOKTER.

30/10/2004

.

Wessel van der Lee werd geboren op 7 november 1774 in Enkhuizen. Hij huwde op 31 jarige leeftijd in Hoorn op 5 mei 1805 met Mathilde Vel. Zij werd geboren op 8 september 1784 in Hoorn. Wessel van der Lee is een zoon van Matthijs Gertsen van der Lee (21/10/1738, Schalkwijk - 13/01/1814, Hauwert) en Marijtje Boorting (6/10/1745, Enkhuizen - 4/5/1821, Hauwert). Wessel van der Lee is een kleinkind van Matthias Gerritsen van der Lee (ca 1710-1762) en Elisabeth Verhaegh. Wessel van der Lee kreeg in elk geval twee kinderen, een dochter Catharina van der Lee geboren op 29/12/1813 in Beemster (Overleed op 25 maart 1854 in 's Gravehage en er werd er een zoon geboren, T.J. van der Lee. (Aanvullingen op deze genealogie zijn zeer welkom)

Wessel van der Lee moet een bijzonder leven hebben geleden. De levenssporen die hij naliet zijn zichtbaar in de verschillende archieven, verspreid over geheel Nederland. Kranten schrijven over hem en mensen bedanken hem voor zijn hulp. Wat was het toch dat Wessel van der Lee zoveel aandacht kreeg? Waarom had Wessel van der Lee zoveel voorstanders, en enkele tegenstanders? Wessel van der Lee was succesvol magnetiseur en bekent in geheel Holland. Hij stak zijn geneeswijzen niet onder stoelen of banken en wist van veel mensen de aandacht te trekken. In het Algemeen Nieuws- en Advertentieblad van 26 februari 1831 verklaart J. Hemmes, woonachtig in Wijk H nummer 376 in 's Gravehage het volgende over Wessel van der Lee:

"Ik, ondergetekende acht het pligt, als een bewijs mijher dankbaarheid, het onderstaande publiek te maken. In de maand Julij 1829, leed mijn zoon Huibertus Hemmes, toen oud 10 jaren, reeds gedurende den tijd van acht maanden, aan eene verlamming door het geheele onderlijf, beginnende van de heup af aan, zo dat hij niet in staat was eene been voor het andere te verzetten; de geneeskundige hulp deed volstrekt geene de miuste uitwerking, en door twee heeren van de faculteit, welke als toen over den Patient practiseerden, was besloten tot de branding over te gaan. Ik, liever alles willende in het werk stellen om mijnen zoon die smartelijke behandeling te besparen, besloot mij te vervoegen bij den heer Magnetiseur van der Lee, ten einde te beproeven of er eenige verandering in het ongemak van den patient te brengen ware. Zoo begaf ik mij met mijnen zoon, dien ik in een wagentje plaatste, op den 18 Julij 's namiddags om half 6 ure, naar gemelden Heer, met dat gelukkig gevol, dat Zijn Ed.; bewerking van omtrent een half uur, mijn zoon hersteld, en hij het wagentje mee aan de hand mede naar huis nam, waarvan wel 30 personen getuigen zijn geweest. Ik had reeds lang voorgenomen deze daadzaak publiek te maken, doch ben daarin weerhouden, door de opinie van der bovengen. geneeskundige Heeren, welke beweerde dat deze herstelling niet van duur konde zijn, en zich zeker op eene of andere wijze zoude ontdekken, dat de stof zich verplaatst had, en gevolgelijk mijn zoon nog alle ongemakken te vreezen had. Dan daar het nu ruim een en een half jaar is geleden en hij gedurende dien tijd eene volmaakte gezondheid heeft genoten, zo dat, Gode zij dank! die voorspelling zich niet heeft bevestigd, breng ik hier openlijk mijne hulde aan den menschlievenden heer Van der Lee, welke na dien tijd, zo ik ben geinformeerd geworden, nog onderscheidene verlammingen heeft hersteld, en vertrouw Zijn Ed. de beste voldoening in zijn eigen hart zal vinden, voor hulp door hem aan zoo vele lijdenden reeds toegebracht."

Wessel van der Lee kreeg naast de nodige dankbetuigingen ook aandacht waar hij minder van gediend was. Zijn zoon, in afwezigheid van zijn vader plaats in een krant op 26 augustus 1844 het volgende artikel om het een en ander recht te zetten:

"De ondergetekende gezien hebbende eene Advertentie in het handelsblad van den 24sten Augustus JL (1844) dat zekere M.W. Baille te 's Gravehage zich beroemt, door mijnen Vader tot Clairvoyante te zijn gemaakt, acht zich verpligt bij afwezigheid van mijnen vader te verklaren, dat zulks van alle waarheid ontbllot is. De wijze van handelen van den Ondergeteekende en van mijnen Vander zijn genoengzaam beken, zoodat hij slechts het dierlijk magnetismus uitoefenen op den lijder zelve, welke op raad van den geneesheer, zich aan ons toevertrouwen. Terwijl zij zich nimmer bediend hebben, vanzich noemende Sonambules of Clairvoyantes of dien zoogenaamd Slapen voor Geld. Wijders, dat de Ondergetekende, noch mijnen vader in geene de minste reatien staan met voormelde M.W. Baille."

De stroom van negative berichten waren duidelijk in de minderheid. Maar een kritische noot komen we toch regelmatig tegen. Er werden een aantal liederen geschreven waarmee de wonderdokter toegezongen werd en waar zijn kwaliteiten duidelijk beschreven werden. Van genezing van Lammen en kreupelen tot doven en blinden. In de archieven vinden we een viertal liederen terug, mogelijk bestaan er meer.

"Noord Holland is in rep en roer;
En klein en groot raakt van de vloer,
Een wonder Held verfchenen
Meer dan Pinettie, Ludeman;
Die zinder Zalf genezen kan,
Van't hoofd tot aan de beenen".
"Kom Burgers! Boeren, komt bij een,
Naar Schermerhorn daar moet gij heen,
Komt Lammen, Kreupelen, Blinden
Al wat gij jaren lang verloor,
't Zij van't Gezicht of van 't Gehoor;
Kunt gij hier weder vinden"
"Maar hee loopt doch zoo driftig niet,
Want jij marcheerd maar na ' t verdriet,
Een week of zes na dezen
Krijgt men de Kramp wel tienmaal weer
O wee! O Lee - het doet mij zeer,
Weg weg met zulk genezen."
"Zift liever Erwten voor de kost,
Sta als een Grutter op je post,
Dat zal U beter voegen
Want zoo blijft gij met uw magneet,
En al de kunften die gij deed
Een praatje voor de kroegen."

Wessel van der Lee, inmiddels 80 jaar oud liet in 1854 een prent maken door J. Goudbank. Deze prent staat links afgebeeld en is opgenomen in het Online Van der Lee Fotoarchief. Opvallend is dat hij er voor zijn leeftijd er erg goed, jong en gezond uitzag.

Wessel van der Lee overleed 4 jaar later op de respectable leeftijd van 84 jaar. Het was op vrijdag 8 mei 1857 in Haarlem dat hij overleed. Zijn vrouw overleed een jaar en 12 dagen later op 20 mei 1858 in Amsterdam:

"Al degenen, die iets te vorderen hebben van, verschuldigd zijn aan of gelden, goederen of papieren onder zich hebben, betrekkelijk de Nalatenschap van de Heer Wessel van der Lee, in leven magnetiseur, onlangs in Haarlem overleden, gelieven daarvan opgave en betaling te doen voor 15 Julij 1857 bij den heer J.J. van Dorst te 's Gravehage, Executeur Testamentair, of bij notaris C.J. Merens te Haarlem"

Bronnen:
1) Een eerder verschenen artikel voer Wessel van der Lee in de Leekrant beschreef een aantal onjuistheden, deze zijn in dat artikel reeds aangepast. (http://www.vanderlee.net/Leekrant/)
2) Beeldbank Regionaal Archief Alkmaar
3) Haags gemeente archief, Algemeen Nieuws- en Advertentieblad, 26 februari 1831, pagina 3 en 4
4) Lee, W. van der, wonderdokter (1818-1857) Schermerhorn. Klaaglied van kreupelen, lammen, blinden, enz. over de Schermerhornsche wonderdokter. Vier liederen op de wonderdokter van Schermerhorn, W. van der Lee, grutter en magnetiseur in Schermerhorn.


.

Een dag om nooit te vergeten 10/10/1961.

21/10/2004

.

Het moet een bijzonder zijn geweest voor voor Antonetta van der Lee en haar man. In diverse kranten lezen we verschillende beschrijvingen van hoe Antonetta van der Lee en Hubertus Hendrikus van Esdonk hun gouden bruiloft vierden. Het is zeker een onvergetelijke dag, ruim 43 jaar later staan ze wederom in de schijnwerpers, nu in de LeeKrant. Hier volgen twee teksten van artikelen die verschenen rond de bijzondere dag:

"Begunstigd door zomers weer heeft het gouden echtpaar van Esdonk-vander Lee e Stiphout gisteren hun vijftig jaat oude echtvereniging herdacht op een wijze die voor deze bejaarden en hun naaste verwanten onvergetelijk is geworden.
Vitaal als beiden nog zijn hebben zij met volle teugen van deze glorievolle dag kunnen genieten. De dank voor het volbrachte was hen van het gezicht te lezen met daar tussen door toch nog een trekje voor de toekomst. Hun energie is zo te zien niet verbruikt en de gezondheidstoestand laat toe dat zij nog menig jaartje hun dagelijks werk zullen kunnen verrichten. Zoals gebruikelijk werd de feestdag begonnen met een plechtige H. Mis. Opgedragen in de parochiekerk Sint-Trudo, waarna de familieschaar zich naar de feestelijk versierde zaal Van Oorschot begaf om daar de verdere bruiloftsdag door te brengen. En deze dag zal voor hen ongetwijfeld te vug zijn om zijn geweest. De receptie was een uur lang komen en gaan van vrienden en kennissen, die het gouden paar de hand kwamen drukken. Onder de zeer vele belangstellenden ontwaarden we pastor Kavelaars met kapelaan Houben, burgemeester Janssens, secretaris Lambregts en dokter Ooms met echtgenoten. In de vroege avonduren kwam fanfare 'De vooruitgang' met drumband en jeugddrumband, alsmede de R.K. gemengde Zangvereniging een muzikale hulde brengen, waarbij voorzitter Harry Lambregts namens beide verenigingen het felicitatiewoord sprak en mede dank bracht voor de steun en belangstelling die het culturele leven in Stiphout van het gouden paar steeds heeft mogen ontvangen. Namens zijn ouders en familie sprak Jo van Esdonk een dankwoord voor de muzikale attentie en bood beide verenigingen een couvert met inhoud aan.
"

Elders lezen we een ander verslag van deze bijzondere dag.

"Een unicum mag het heten dat het kleine Stiphout in een jaar tijd niet minder dan drie gouden bruidsparen telt en daaruit blijkt wel dat het in het landelijke Stiphout goed wonen, werken en leven is. Nu is het de buurt aan het echtpaar H. van Esdonk (79) en Antonetta van der Lee (73) om de bloemetjes ter gelegenheid van dit feit eens buiten te zetten. Zij stammen allerbei uit het Vlijmense doch zijn in de afgelopen 34 jaar helemaal 'verstippentst'. De echtlieden genieten een uitstekende gezondheis en drijven nog vol levenslust hun winkel in levensmiddelen en rookartikelen aan de Dorpsstraat 63 te Stiphout. Met de aanvankelijke groentehandel, later de kruidenierszaak, 10 kinderen en 30 kleinkinderen heeft het gouden echtpaar niet slecht 'geboerd' Dinsdag 10 oktober (1961) wordt in cafe Van oorschot voor het de vlag gehesen. Van 1 tot 2 uur is er op die dag gelegenheid het gouden paar te feliciteren."

Antonetta van der Lee werd geboren op 9 juli 1888 in Vlijmen en overleed op 10 januari 1969 in Helmond. Ze was de dochter van Theodorus van der Lee (geboren op 20-5-1858, Vlijmen) en Aldegonda Maria van Falier (gehuwd op25-2-1886, Vlijmen)
Theodorus was een zoon van Hubertus van der Lee (geboren op 3-11-1820, Vlijmen) en Cornelis Pulllens (gehuwd op 16-2-1854, Vlijmen).
Hubertus was een zoon van Johannes van der Lee (geboren op 7-4-1784, Vlijmen) en Maria de Rooij. (Gehuwd op 1-2-1818, Vlijmen).
Johannes van der Lee was een zoon van Arnoldus van der Lee en Johanna van der Lee. Een afbeelding van Antonetta van er Lee is opgenomen in het fotoarchief.


.

Watersnoodramp 1880 in Nieuwkuijk.

08/10/2004

.

Tot eind 1880 hadden de diverse families in Nieuwkuijk, waaronder ook een aantal Van der Lee's een normaal leven. het noodlot sloeg toe, er kwam een zondvloed een geweldige overstroming. Het water stond in het najaar van 1880 al verschillende keren erg hoog. In andere plaatsen langs de Maas, zoals Luik, Maastricht en Venlo, was het ook al verontrustend. De situatie in Nieuwkuijk werd goed verondersteld.

Echter op 27 december zag een bewoner van de Heidijk welwater opborrelen. De volgende dag was het niet verbeterd, boeren reden karren met o.a. mest en zand naar de dijk en de dijkgraaf werd gewaarschuwd. De dijkgraaf kwam met een waterstaatsingenieur die zei dat er niets aan de hand is. De boeren waren er nog steeds niet op gerust en gingen door met de dijk versterken. ’s Nachts verergerde de situatie en werden de opzichters weer gewaarschuwd. Deze deskundigen zeiden opnieuw dat er geen gevaar is en deelden de boeren mee te stoppen.
30 December zakte de Heidijk over een lengte van 150 meter in, waarop omwonenden vluchtten naar elders. Heel Nieuwkuijk stroomde over. De inwoners gingen op zolder zitten terwijl de dieren verdrinken. Vlijmenaren en marechaussees kwamen met bootjes om de Nieuwkuijkenaren te evacueren. De gevolgen waren groot. Er overleden drie mensen direct door de watersnood, terwijl vele zwakkere mensen ziek werden en later stierven. Begin januari kwamen militairen om tenten op te zetten voor de ontheemden, want de verwoestingen waren groot. 41 Huizen spoelden totaal weg, 68 huizen waren beschadigd en slechts 125 huizen waren ongedeerd. In het gebied ten noorden van de langstraat was geen enkel gebouw onbeschadigd. Naast de overstroming kwam er nog eens bij dat het hard vroor en er nog enkele dagen voedsel tekort was. Het duurde nog erg lang voordat Nieuwkuijk de ramp te boven was. 5 September 1881 werd dat officieel gevierd. Tot die tijd stonden de kranten, vooral De Echo van het Zuiden, vol met berichtgeving over deze ramp. De vraag rees natuurlijk waardoor de ramp veroorzaakt was. De belangrijkste was waarschijnlijk dat in 1880 sloten waren aangelegd die doorliepen tot in de dijk. De dijk werd daardoor als het ware ondermijnd. Ook de rol van het dijkbestuur was discutabel, daar werden zelfs nog vragen over gesteld in de 2e kamer.

Er werd een kaart gemaakt waarop duidelijk te zien was waar de dijkdoorbraak plaats heeft gevonden. Het bijzondere van deze kaart is dat er twee portretten op staan. Een van deze portretten is een afbeelding van Bert (Lambertus) van der Lee. Hij werd geboren op 6 november 1819 in Nieuwkuijk en huwde met Johanna Fitters. Hij woonde met vijf kinderen in Nieuwkuijk. Volgens de kaart huist hij met zijn kinderen in een uitgegraven holte op den Konijnenberg. De konijnenberg was lang het toevluchtsoord voor mensen en hun Vee. Op 22 december 1891, 11 jaar na de watersnoodramp overleed hij. Het portret van Lambertus is opgenomen in het Online Van der Lee fotoarchief.

Bron: http://home.planet.nl/~mhvanloon/gen_ond.htm


.

Van der Lee vertrok van NAC naar RBC.

01/10/2004

.

Illary van der Lee werd in 2001 door Mark Wotte opgeroepen voor een interland voor het Nederlands elftal (Spelers onder de 18 jaar). Van der Lee, doelman van de A-landelijk, werd op maandag 26 november 2001 bij het Nederlands elftal verwacht. Op dinsdag 27 november speelde het Nederlands elftal tegen de het sterke team van Zwitserland. De wedstrijd werd in stadion de Meerdijk te Emmen gespeeld en na een leuke en spannende wedstrijd door Nederland gewonnen. Nederland won met 3-1 van het goed spelende Zwitserland. Later speelde Illary van der Lee nog een aantal wedstrijden met een heel ander resultaat. Zo werd er tijdens de wedstrijd tussen Turijke en Nederland slecht gespeeld met als eindresultaat een mager resultaat van 4-2.

Illary van der Lee speelde graag voor zijn club NAC, maar helaas kreeg hij niet echt zijn kans om door te breken bij NAC. Jarenlang zag het er naar uit dat dat hij de toekomstige keeper van NAC zou worden. Hij doorliep veel oranje elftallen, maar kreeg bij NAC nooit echt de kans om zich te bewijzen. Uitenindelijk stapte Illary van der Lee over naar RBC. Die losten hun belofte in. Illary is nu deel van de selectie van de Roosendalers.

Bron: NAC


.

De naald van Peter van der Lee.

09/09/2004

.

In 1986 is Peter van der Lee als fysiotherapeut afgestudeerd aan de Haarlemse Academie voor Fysiotherapie. Na enige tijd als zodanig werkzaam te zijn geweest, begon het hem op te vallen dat mensen op een exact dezelfde behandeling zeer verschillend konden reageren. Waar de één geweldig goed op de ingestelde therapie reageerde, zag je bij de ander, met dezelfde klacht, géén of weinig reactie. Waar werd dit verschil nou door veroorzaakt? Het duurde enige tijd voor hij hier achter kwam.

"Totdat ik zelf wegens lichamelijk ongemak met acupunctuur in aanraking kwam en dus ook een andere visie op lichamelijk- geestelijk functioneren en gezondheid kreeg. De therapeute die mij behandelde vertelde dat de klacht als zodanig wel hetzelfde kan zijn maar dat de mens achter de klacht altijd anders is. Heel logisch ook, maar dat is wel  wat  bepaald waarom jij wel op een bepaalde behandeling reageert en een ander niet of andersom. Dit besef en de ervaringen van de door mij ondergane acupunctuurbehandelingen deden mij besluiten om ook een opleiding tot acupuncturist te gaan volgen."

Acupunctuur is een zeer oude natuurlijke manier van genezen waarbij men de mens in zijn totaliteit, dus lichaam en geest, als  integraal geheel in verbinding met de natuur  beschouwd. Reeds duizenden jaren geleden heeft men deze visie ontwikkeld en verder uitgewerkt. Acupunctuur is dus een empirische geneeswijze. Door de duizenden jaren ervaring heeft het zich kunnen ontwikkelen en kunnen bewijzen.

Meer informatie over Peter van der Lee en de Oosterse geneeswijzen is te vinden op zijn eigen website.


.

Van ei tot kerkuil.

31/08/2004

.

Geboren op 19 juni 1935 in Schiedam, getrouwd en vader van een dochter en een zoon. Na 40 jaar gewerkt te hebben is Cor van der Lee met pensioen. Zijn dagelijkse bezigheden bestaan uit werk in en om het huis. Daarnaast maakt hij graag uitstapjes naar het strand of weide om daar veel foto's te maken. Zijn voorkeur gaat uit naar natuuropnamen, maar ook oude gebouwen spreken hem aan. Cor heeft een bijzondere liefde voor vogels, en zijn liefde voor vogels was er al voor zijn pensioen.

"Als kind uit het westen mocht ik in de herfst van 1944 met een boot mee naar Friesland. Ik heb daar op een grote boerderij gewoond tot medio 1945. Ik kwam toen met een doos vogeleieren thuis: Kievit, Tureluur, Grutto, Scholekster en Wulp. Die werden daar door vele bewonders geraapt. Later werd die collectie uitgebreid en mijn hele verzameling heb ik later naar een museum in Zuid-Limburg gebracht. Zo ben ik dus op 9-jarige leeftijd begonnen met mijn vogelleven. Ik schreef brieven naar 'Animali' in Eindhoven en 'Avifauna' in Alphen aan de Rijn. Dan mocht ik vogeleieren komen halen. Ook van ander musea heb ik hele collecties gekregen. Ook de laatste 10 jaar ben ik wel tegen eieren opgelopen.Ik praat nu dus over eieren, die om wat voor reden ook niet uitgkomen zijn."

"Het gaat goed met de kerkuilen. En dat willen we vooral zo houden“. Zo omschrijft Cor van der Lee het doel van een nieuwe actie, die de Westbrabantse Vogelwerkgroep de komende maanden op touw gaat zetten. De werkgroep wil op korte termijn in kaart gaan brengen waar op dit moment in de Baronie van Breda en rond Etten-Leur op dit moment nog kerkuilen broeden en waar eventueel nog nieuwe nestkasten zouden kunnen worden aangebracht.


.

Zing mee met Ronald Van der Lee.

31/08/2004

.

Ronald van der Lee, een uit Amsterdam afkomstige rasentertainer, met een stem als een klok en een gezellige presentatie. Zijn repertoire bestaat voornamelijk uit amusement; van Nederlandstalige meezingers tot mooie ballads, en van stampende rock tot een polonaise. Amsterdamse liedjes van Johnny Jordaan tot Andre Hazes, maar natuurlijk kan hij elke artiest ten gehore brengen. Elvis Presley, Robbie Williams maar ook Tavares en zo vele meer.

Al menigmaal stond hij in het voorprogramma van Nederlands bekendste artiesten zoals René Froger, Marco Borsato, Lee Towers, Anita Meijer, Gerard Joling, De Havenzangers, etc. En iedere keer was de zaal helemaal "opgewarmd". Maar ook tijdens de après ski was hij erbij! Zeven (winter)seizoenen dagelijks optreden in Tirol. Zo zorgde hij samen met Eric Dikeb voor een "sneeuwbaleffect" rond het thema après ski feest in Nederland. Afgelopen jaar was hij de zanger van de succesvolle act "Cooldown Café", bekend van hun hit Hé baby! Zijn motto is leve de lol en dat straalt hij dan ook uit tijdens ieder optreden.

Meer informatie over Ronald van der Lee is te lezen op zijn eigen website.


.

Willem van der Lee, tuinarchitect van Keukenhof

22/08/2004

.

Het was vier jaar na de oorlog (1945) dat Willem van der Lee gevraagd werd om als arrangeur van de bloemententoonstelling “Bloemlust” in de veiling hallen te Lisse, een begroting te maken voor een tentoonstelling in het landgoed Keukenhof. Zo kwam het dat hij de eerste tekeningen maakte voor de bloembollen tentoonstelling Keukenhof en een begroting die sloot op f 59.263. Ondanks de hoogte van het bedrag durfde men het aan om deze permanente tentoonstelling op te zetten, dit kwam mede omdat de eigenaar van het landgoed de Graaf van Lynden sterk meewerkte. Dit landgoed was eerder eigendom van Jacoba van Beieren. (Foto boven: Presentatie van eerste ontwerp)

Willem van der Lee werd aangesteld als tuinarchitect (Foto onder: Willem van der Lee werkzaam achter de tekentafel) en heeft in de begin jaren de basis gelegt voor het vandaag de dag zo bekende Keukenhof in Lisse. Enkele jaren later werd hij directeur van Keukenhof. Keukenhof groeide onder zijn leiding uit tot een zeer grote, wereldwijd bekende bloembollen tentoonstelling. Vele koninklijke gasten uit de hele wereld mocht hij ontvangen en door de expositie leiden. Uit de velen brieven die hij ontving bleek dat vele koninklijke gasten zijn rondleiding door Keukenhof niet waren vergeten en hem bedankte voor zijn inzet. De HABOHO beschreef zijn werkzaamheden voor Keukenhof alsvolgt "Architekt van Keukenhof, zo os hij bekent geraakt, zo zal hij ook in de geschiedenis voortleven" Ook de jubileumgids van Keukenhof beschrijft zijn vakmanschap. "Hij was het die van een wildernis een sprookjestuin heeft gemaakt."

Op 29 april 1969 werd hij benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau. Dit voor zijn vakkundigheid in de opbouw van Keukenhof in Lisse. Willen van der Lee werd geboren op Goedevrijdag 13 april 1906 in Overschie en overleed op 19 november 1984 in Leiden. Een foto van hem is opgenomen in het fotoarchief.

Meer informatie over de geschiedenis van Keukenhof is o.a. te lezen op de website van Kasteelkeukenhof en van keukenhof zelf. HOBOHO is een uitgaven van HABOHO te Lisse.


.

Gereformeerd versus Roomskatholiek anno 1715

15/08/2004

.

De inwoners van Zandvoort belijden het meest de "Hervormden Godsdienst". Het Nederlands Hervormde Kerkgenootschap benoemde tot eerste predikant Johannes Marcus. Hij aanvaardde zijn dienstwerk in 1586 en overleed in 1611. Dat men in Zandvoort echter reeds veel vroeger de Hervormde leer was toegedaan blijkt o.a. uit het Keur en Gebods register van Haarlem. Volgens een officiëele oorkonde, vaardigde de regering van de stad Haarlem op 3 april 1531 een verbod uit: "Dat geen inwoonders ofte poorters tot Santvoort sullen gaan hooren naar de predicatie, doordien veel guaestie komt over 't seggen: Gij Luyteranen, gij Papisten en de andere woorden".

Erg vriendelijk schijnen de Zandvoortse Hervormden, toen nog Gereformeerden geheten, inderdaad niet tegenover de Roomsen gestaan te hebben. Dit blijkt ook wel enigszins uit de doop op 20 oktober 1715 van Jacob, zoon van  Maarten Jacobszoon den Draaijer en van Grietje Jacobs van der Lee. Deze doop had  plaats ten overstaan van de vader en Aagje Leenderts van der Lee. Deze laatste getuige was benoemd in plaats van Crijn Jacobs van der Lee, daar deze "dewijl  Paaps, niet tegenwoordig is". Deze Crijn Jacobs van der Lee, een broer van Maarten Jacobs den Draaijer's Vrouw, is dus in tegenstelling tot de andere Van der Lee's, Rooms en niettemin als getuige bij de doop uitgenodigd. Wij kunnen in het midden laten ofwel hem als Roomse de toegang tot het Gereformeerde  kerkgebouw geweigerd werd, danwel dat hij zelf niet heeft willen komen, in ieder geval schijnen de verschillende godsdienstige verhoudingen niet zo harmonieus tegenover elkaar gestaan te hebben.

Met dank aan: http://www.draijer.net/


.

Kunstenares met een voorliefde van bloemstillevens.

15/08/2004

.

Wilma van der Lee, geboren op 13 februari 1947 in Vlissingen. Ze studeerde op de Academie voor schone kunsten en kunstgeschiedenis en werd Kunstschilder en gallery houdster met expositie in o.a. steden als Amsterdam, Rotterdam, Vlissingen, Antwerpen, Brussel en Knokke. Met een beetje speurwerk stuiten we al snel op een van haar werken, een zelf portret. 'Ik woon in een rustiek dorp in Zeeuws Vlaanderen, in Groede houd ik atelier en gallery. De landelijke omgeving en zee inspireren tot het maken van kunst, voornamelijk bloemstillevens en portretten in olieverf, acryl en aquarel. Terugkerend thema is de zonnebloem en de roos. Ik werk met een enorme kleurexpressie; de bloemstillevens zijn duidelijk aanwezig in een ruimte. "


.

Een nieuw gevonden oude gevelsteen.

08/08/2004

.

De voormalige openbare school die naast de hervormde kerk op het Noordse Dorp (bij Nieuwkoop) heeft gestaan had sinds 1838 een gevelsteen. Uit de tekst op de gevelsteen kunnen opmaken dat de eerste steen van de school is gelegd door Van der Lee. Tot 1873 heeft de openbare school aan de oostkant van de hervormde kerk gestaan. Later heeft het gebouw ook de functie van bakkerij gehad. De tekst op de steen is als volgt:

De eerste steen
van dit schoolgebouw
is gelegd door
Willem van der Lee
Oud 1 jaar en 8 maanden
Zoon van Geerlof van der Lee
en Maria Schultz.
Den 1e Mei 1838

Willem van der Lee werd in september 1836 geboren, zijn ouders waren Geerlof van der Lee (1796-1839) een Maria Schultz. Eerder was Geerlof gehuwd (21/03/1818 te Harmelen) met Aaltje Stout (1794-1827). Na het overlijden van Aaltje trouwt (08/04/1830 te Nieuwkoop) Geerlof met Maria Schultz (1801-) Geerlof overleed negen jaar later in 1839, net 3 jaar na de geboorte van zijn zoon Willem. Geerlof van der Lee was van beroep schoolmeester van de openbare school in Noorden, vandaar dat zijn zoon de eerste steen mocht leggen toen de school wegens ruimte gebrek in 1838 werd uitgebouwd. Naast de belangrijke taak als schoolmeester vervulde hij de taak van voorzanger een doodgraver.

Willem van der Lee was een van de vier kinderen uit het tweede huwelijk van Geerlof en Maria Schultz. Uit zijn eerste huwelijk met Aaltje werden er werden al eerder vier kinderen geboren.

De vader van Geerlof van der Lee was Jan van der Lee (1760- ) die gehuwd (Oudewater 08/06/1788) was met Sygje van Kesteren (1763-1807). Geerlof was vernoemd naar zijn opa, Geerlof van der Lee (1718-) die gehuwd (Oudewater 10/06/1753) was met Pietertje van der Neut (1722-). Geerlof van der Lee was een zoon van Jan Gijsbertsz van der Lee (1684-1728 ) en Jannetje Houmes (-1745). Jan Gijsbertsz van der Lee behoorde tot het bekende Van der Lee geslacht dat het beroep touwslager uitoefende in het mooie Oudewater. Een afbeelding van de gevelsteen is opgenomen onder "Stenen en Monumenten"

Met dank aan: Historisch Genootschap Nieuwkoop en Omgeving


.

De laatste volkstelling in Nederland.

01/08/2004

.

Gebruikelijk was het dat er in Nederland, met een vorm van regelmaat dat er volkstellingen werden gehouden. De laatste telling vond plaats in 1947, amper 2 jaar na de oorlog in een land dat midden in de wederopbouw zat. Nederland telde op dat moment 9543000 inwoners. Gezamenlijk stonden ze voor het probleem van de woningnood. Veel kinderen bleven lang bij hun ouders wonen, oudere trokken in bij hun kinderen. Nederland telde toen ongeveer 200.000 familienamen waarvan een de naam Van der Lee was. Er woonde in dat jaar 2280 Van der Lee's in Nederland.

Als we de details van de Van der Lee gegevens op een rij zetten zien we dat er in dat jaar in Zuid Holland de meeste Van der Lee's wonen, 32% van de Van de Lee's. Op de voet gevolgd door Noord Brabant waar 26% van de Van de Lee's woonachtig zijn. De provincie Utrecht is goed voor 17%. Qua steden is Rotterdam duidelijk de 'place to be' voor Van der Lee's, want 234 (10%) van de Van der Lee's woont daar. Opmerkelijk is dat 145 (6%) Van der Lee's in Vlijmen woonachtig was. Vlijmen word gevolgd met 130 (6%) Van der Lee's in Den Haag.

Zeeland telde negen inwoners in Vlissingen, Friesland telde zes inwoners in Gaasterland en Overijssel telde in totaal vier inwoners in Stad Delden die de familienaam Van der Lee droegen. De provincies Drenthe, Limburg en Groningen telde geen enkele inwoner met de naam Van der Lee.

Bron; CBG, Volkstelling 1947, met dank aan Peter van der Lee


.

De Wine Marketeers.

25/07/2004

.

Druiven

Wine Marketeers is op 1 januari 2003 opgericht door Reinier van der Lee. Hij is een internationaal ervaren marketing manager die van 1995 tot 1998 in Oostenrijk woonde en daar de lokale wijnen heeft leren waarderen. Na terugkomst in Nederland in 2000 bleek Oostenrijkse wijn, ondanks de uitstekende kwaliteit, onbekend en slechts sporadisch verkrijgbaar. Het idee voor Wine Marketeers ontstond in 2002 tijdens een vlucht van San Francisco naar Amsterdam, waar een medepassagier vroeg naar Europese produkten die geschikt waren voor import naar de USA.

Inmiddels vertegenwoordigt Wine Marketeers drie gerenommeerde Oostenrijkse wijnhuizen; Alfred Fischer, Haus Marienberg en Höpler. Met een groeiend aantal afnemers in Nederland verwachten wij voor 2004 een significante groei van de omzet. Toekomstige groei zal voornamelijk via partners in Azië en de USA gerealiseerd worden." Meer informatie over Het bedrijf van Reinier van der Lee is te lezen op zijn website.


.

Onderduiker.

20/07/2004

.

Al eerder deden we verslag van een gevonden stoffige dagboek. Dat was het dagboek waar Joannes van der Lee regelmatig in. In het artikel "Wat een dagboek je kan vertellen" in de Leekrant van 2003 deden we daar verslag van. Nu is het tijd voor een ander dagboek van een oom die geen oom bleek te zijn, maar een onderduiker in Ursem bij het gezin van Dorus van der Lee.

"Wreed werd de heerlijke rust verstoord, toen een horde barbaren ons heerlijke rustige landje over overrompelde. Bijna niemand was zich toen bewust welke de gevolgen van dit geweld zouden zijn. Spoedig zou een ieder dit echter wel te weten komen. Alles werd onder controle gesteld, goederen, bedrijven, ja zelfs ons eigen leven. Toen heb ik papier en potlood opgenomen en ben gaan schrijven of mijn leven er van afhing. Alle bijzonderheden moesten er aan  geloven, totdat mijn eigen persoon een rol ging meespelen. Ik kreeg ook last van de beschermende hand van den Fuhrer aller Germanen. Ik moest ook naar Duitsland... maar wilde niet."

Het dagboek beschrijft het leven zoals Kees Hoogervorst dat zag, maar omdat hij bij familie Van der Lee ondergedoken was past het wel om op basis van zijn dagboek een kijkje in de keuken van de familie Van der Lee te nemen. Ze hebben veel met elkaar meegemaakt en dat heeft Kees als buitenstaander mooi beschreven.

De eerste kennismaking met Van der Lee liep niet zo vriendelijk. Kees, moe van een lange ries kwam samen met een begeleider van de ondergrondse aan bij de boerderij van Van der Lee. "U bent toch Van der Lee? Ik kom hier met een onderduiker." Een vriendelijk ontvangst zat er niet in. Kort maar krachtig antwoorden Dorus van der Lee "Nee, daar weet ik niks van." Er zat niks anders op om elders onderdak te zoeken. Bij een cafe bij het station kreeg Kees een kamer aangeboden. "Om tien uur stond ik op mijn kamer. Vijf over tien lag ik onder de wol, ik was moe van alle emotie van die dag... De volgende dag werd ik om 7 uur al wakker gemaakt, immers was het Witte donderdag en we zouden op tijd in de kerk moeten zijn." Na de dag door gebracht te hebben bij de familie Dekker verscheen de begeleider weer en we vertrokken weer naar Van der Lee. ... "Zeg maar Tante Neel en Oom Dorus en je doet maar net of je thuis bent PUNT."

Het dagboek is in zijn geheel te lezen op de website van Ruud van der Lee.


.

Schip gezonken, deel van de bemanning verdronken.

15/07/2004

.

In het archief: "Stenen en monumenten" schonken wij al aandacht aan het vergaan van de Urker kotter “Johanna” U.K.204 , waarbij de vijf opvarenden, waaronder Jan van der Lee zijn omgekomen. Op een gedenksteen op Urk zijn de namen van de omgekomenen vermeld. Na onderzoek is het mogelijk wat meer van de achtergronden te vertellen op basis van de verschenen krantenberichten in het “Urker weekblad” en “Het Urkerland”. De eigenaar van de U.K.204 “Johanna”, Cornelis de Boer, had met zijn twee zoons Meindert en Jan en Sjouke Vink en Jan van der Lee de hele week gevist op de Noordzee. Met een goede vangst van ca 1500 kilo liepen zij op zaterdag 12 april 1969 bij de sluizen van Kornwerderzand binnen. De schipper belde met zijn vrouw dat ze omstreeks vier uur thuis konden zijn. Zij voeren weg samen met de U.K.166 richting Urk.

Er stond een zware storm, die het moeilijk maakte om boven Stavoren te komen. De U.K.166 kreeg te maken met veel stortzeeën, maar ze hadden beide geen moeite om tegen de storm op te tornen. Om ongeveer 15.00 uur heeft de havenmeester van Stavoren de beide schepen met een kwartier tussentijd nog gezien. Omstreeks vier uur was er sprake van een windhoos in dat deel van het IJsselmeer. De U.K.166 heeft van het achterblijven van de “Johanna” niets gemerkt, door het slechte zicht als gevolg van hevige regenbuien. Wel heeft zij geprobeerd op de visserijgolf contact te maken. Toen er geen contact kon worden gemaakt heeft men vanuit Urk meteen geprobeerd te achterhalen wat de reden zou kunnen zijn, maar niets kon oplossing bieden. De eerste gedachten waren dat men aan boord met een storing te kampen had.

Toen de U.K.166 de haven was binnengelopen en de “Johanna” uitbleef werd met speurwerk begonnen. De U.K. 142 en vele andere kotters voeren uit evenals politieboten uit Enkhuizen en Lelystad. Pogingen om de U.K.204 op de radar te krijgen mislukten. Toen omstreeks 01.00 uur in de nacht nog geen resultaat was geboekt zijn een aantal auto’s vertrokken over de Lemmerdijk. Op 2 km van Urk werd duidelijk dat zich een ramp had voltrokken. Op de glooiing van de dijk vond men het reddingsvlot van de U.K.204. Ook verderop langs de dijk werden herkenbare delen van de kotter gevonden.

Rekening houdend met de windrichting kon nu het zoeken op het water worden beperkt tot een kleiner gebied. Om 07.00 uur zondagmorgen werd de kotter gevonden. Het schip lag op zijn zij op een diepte van ca 6 m. Direct werden pogingen ondernomen om stoffelijke resten van de opvarenden te bergen. De omgeving werd afgevist, zonder resultaat. Berging van lichamen uit het schip was onmogelijk als gevolg van de slechte weersomstandigheden.

Hulp werd, mede op verzoek van de predikanten op Urk, door velen geboden. Besloten werd om het schip door een bergingsmaatschappij te laten bergen. Harde NW wind maakte het lichten vooreerst onmogelijk. De donderdag aanwezige bok moest onverrichter zake terug naar de haven. Pas op zaterdag kon met de berging worden begonnen. Twee bokken voeren uit om op 11 km buiten Urk bij de “Johanna” aan te komen. Berging van een op de zij liggend schip met veel tuigage is een moeilijke zaak, zeker als er sprake is van een zachte bodem terwijl er veel zand en slib was afgezet. Eerst op zondag kwam het schip vrij van de bodem en kon het naar ondiep water worden gesleept waarna met rechtzetten en leegpompen kon worden begonnen.

Twee lichamen waren nog in het schip aanwezig. Jan van der Lee werd in het logies aangetroffen en Meindert de Boer in de kombuis. Bij het vissen op de plaats waar de U.K. 204 was gezonken werd het lichaam van de schipper geborgen. De lichamen van de gevonden opvarenden werden opgebaard in het bijgebouw van de Jachin-Boazkerk. Zij werden maandag na een rouwdienst waarin ds. Van Leeuwen en ds. Du Marchie van Voorthuyzen voorgingen ter aarde besteld. Vele sprekers waaronder de burgemeester van Urk toonden hun betrokkenheid. Een lange, lange stoet begeleidde de drie doden naar hun laatste rustplaats. De families van de slachtoffers hebben op uitgebreide wijze aan allen die hebben geholpen en die hen hebben bijgestaan hun dank betuigd.

Over de juiste oorzaak van het treurig ongeval tast men in het duister. Het schip had een deskundige ervaren bemanning en het was, volgens deskundigen, zeewaardig en voldeed aan de nieuwe stabiliteitseisen. Het schip van ca 80 ton was gebouwd in 1958; het had een lengte van ca    25 m en een breedte van ca 5,8 m


Voor de Krijgsraad: Hubertus van der Lee

07/07/2004

.

De eer voor het laatste deel van de drie "voor de Krijgsraad" is voor Hubertus van der Lee. In het geheel geen familieband met de twee eerder beschreven personen Cornelis van der Lee en Gerrit Johannes Pieter van der Lee. Al zijn de beschrijving van de persoon wel heel toevallig bijna het zelfde. Hubertus van der Lee, zoon van Adrianus van der Lee en Geertrui van Vugt werd geboren 4 Februari 1862 in Vlijmen en woonde in Den Bosch. Hij was 1 meter 66 lang en een ovaal gezicht met een rond voorhoofd, lichtblauwen ogen. Een normale neus en mond met een ronde kin en blonde wenkbrauwen.

Op 17 september 1880 trad hij in dienst als marinier met een handgeld van 150 gulden. Eigelijk was Hubertus van der Lee niet z'n slechte jongen. In zijn dossier vinden we eigelijk geen bijzondere dingen. Een paar keer te laat voor het avondappel. Een keer afwezig geweest op het lager onderwijs wat hij blijkbaar mocht volgen. Op 7 mei moet hij wel 14 dagen in de politiekamer (cel) zitten. Dit omdat hij zijn plunje, lakendoek, linnenbroek en zwarte zijden doek verkocht of deels kwijt had gemaakt.

Hij moet zich op een dag verantwoorden voor de krijgsraad, samen met zijn collega marinier Jacobus van der Kley. Hubertus had op 28 mei dienst van zes uur tot acht uur s' avonds als schildwacht. Zijn taak die avond was het bewaken van de poort aan de noorderpoort. Hij had de poort, zonder daar opdracht voor gekregen te hebben en zonder dit te melden de post verlaten. Zijn vuurwapen had hij er achter gelaten en was samen met Jacobus zonder dat ze verlof hadden in de naar Alkmaar vertrokken. Op 30 mei 1881 werden ze daar door de politie gearresteerd omdat ze geen verlofpas konden tonen. Daarbij had Hubertus ook nog eens het een en ander aan goederen verkocht en/of zoek gemaakt. Dit waren o.a een paar sokken, een handdoek, een paar schoenen en een hemd. Ook had hij een zwarte zijden doek, een paar sokken en een linnenbroek meegenomen en verkocht/zoek gemaakt. Een getuigen weet te vertellen dat Hubertus al eerder terug is gekomen op de kazerne met een incompleet uniform. De rechter straft bepaalt dan ook dat hij schuldig is.

De vader van Hubertus, Adrianus van der Lee was een zoon van Johannes van der Lee en Maria Catharina de Rooij. De ouders van Johannes waren Arnoldus van der Lee en Johanna van der Lee.


.

Voor de Krijgsraad: Cornelis van der Lee

29/04/2004

.

Kortgeleden schreven we over Gerrit Johannes Pieter van der Lee. Daarin kwam al naar voren dat de dossiers over hem als marinier een bepaald beeld hadden geschapen over zijn levensstijl. Wellicht een eenzijdig beeld dat enkel tekenend was voor een korte periode van in zijn leven. Zo is het ook niet de bedoeling om Cornelis van der Lee in dit artikel in een slecht daglicht te stellen, wel om een stukje geschiedenis van hun leven in kaart te brengen.

Cornelis van der Lee, zoon van Jan van der Lee en Jansje Tonie Bakhuizen, zoon van een politieambtenaar en rijksveldwachter staat ditmaal centraal. Hij was het jongste kind uit een gezin waar 15 kinderen werden geboren. Cornelis werd geboren op 12 december 1892 in Amerongen in de provincie Utrecht. Uit zijn dossier blijkt dat hij 1 meter 70 lang was en verder geen bijzondere uiterlijk kenmerken had.

Cornelis diende vanaf zijn 19de jaar bij het 1e regiment Huzaren. Hij trad daar in dienst op 17 juni 1911. Hij ontving een bonus van 35 gulden per dienst jaar. Zijn eerste verjaardag was al een direct een ramp "Stalwacht zijnde, zich geruime tijd op de kamer opgehouden en liggend op het bed van een ander Huzar" Zijn straf was flink te noemen, zes dagen kwartierarrest. 21 februari 1912 kreeg hij wederom 6 dagen kwartierarres, ditmaal wegens "het op de kamer afschieten van twee gevonden patronen". Kort daarna kwam hij in de geld problemen. Hij leende geld van een burger en vertelde hem dat hij nog geld terug zou ontvangen van de wachtmeester omdat hij voor hem had gewerkt. In werkelijkheid had hij nooit voor de wachtmeester gewerkt en deed een loze belofte aan de burger hem terug te betalen. (31-09-1912).

Op 3 oktober 1912 vertrekt hij 'vrijwillig' naar het 1e depot Huzaren. Waar hij samen met Geradus Antonius Franciscus Bloem een streek uit haalt en dat brengt hem voor de krijgsraad. In de Gemeente Bloemendaal op 17 mei 1913 in de voormiddag om 11 uur reden Cornelis en Geradus te paard door de duinen over een stuk grond zonder toestemming van de eigenaar. De eigenaar had borden met "verboden toegang" opgehangen bij alle toegangsplaatsen. Echter beweren Cornelis en Gerardus dat ze geen enkel bord hebben gezien en dat de veldwachter (Jan Bakker) hun geen enkele waarschuwing heeft gegeven. De veldwachter vertelt dat dat de eigenaar ze heeft zien rijden een bij aanhouding gaf Gerardus de naam Johanes Bloem op. Cornelis en Gerardus worden schuldig bevonden. "Zonder daartoe gerechtigd te zijn over een anders grond waarvoor de toegang op een voor hen blijkbare wijze door den rechthebbende is verboden rijden". De straf die hen werd opgelegd was het betalen van een geldboete van een gulden. Indien het bedrag niet binnen twee maanden is betaalt zal de straf omgezet worden naar een vervangende hechtenis, te weten een dag.


.

Voor de Krijgsraad: Gerrit Johannes Pieter van der Lee

22/03/2004

.

Hier volgt een selectie uit "Het Register der Resolutiën van het Hoog Militair Gerechtshof", met maar een criterium: de achternaam. Naast de uitspraken van de krijgsraad geven de documenten een aardig inzicht met wie we te maken hebben. Een persoonsbeschrijving geeft een beeld hoe mensen er toen ongeveer uitzagen, maar ook hun doen en laten komt soms pijnlijk duidelijk naar boven.

In dit eerste deel staan we stil bij het verhaal achter de persoon Gerrit Johannes Pieter van der Lee, zoon van Simon van der Lee en Elizabeth Wilhelmina Dijkman. Hij wordt op 29 augustus 1877 in Delfshaven geboren en woont gedurende zijn leven in Rotterdam. De persoonsbeschrijving leert ons dat hij 1 meter 60 lang is, een ovaal aangezicht had met een hoog voorhoofd, grijzen ogen, smalle neus, normale mond met een ronde kin, blond haar en met blonde wenkbrauwen.
Een bijzonder detail is de tatoeage had op zijn rechterhand: "Op de rechterhand getatoeëerd VDL en een anker". Op 17 jarige leeftijd, om exact te zijn op 30 maart 1894, treedt hij in dienst als marinier 3e klasse voor een periode van acht jaar. Hij ontvangt daarvoor 80 gulden handgeld. Als positief aandachtspunt staat er in zijn stamboek dat hij vanaf 7 februari 1897 tot 10 januari 1900 verblijft in Oost Indie. Wie weet is het wel zo positief omdat hij dan een tijdje het land uit is?

Gerrit Johannes Pieter van der Lee is nog maar net 3 maanden werkzaam bij het Korps Mariniers of hij krijgt op 27 juli 1894 acht dagen kwartierarrest wegens het "Onderling knoeien met plunjes". Je zou verwachten dat deze straf hem zou beïnvloeden. Beïnvloed werd hij zeker, want op 6 augustus krijgt hij 14 dagen kwartierarrest wegens dronkenschap "Onder den invloed van sterke drank zingende op den openbare weg door de hoofdwacht in arrest genomen." Blijkbaar is de straf te mild en maakt het kwartierarrest weinig indruk. Op 27 juli 1895 belandt hij in de politiekamer (cel). "'s Avonds onder den invloed van sterke drank [en] ongeregeldheden gepleegd en te water gesprongen en wanneer de politie hem wegens zijn woest gedrag wil arresteren [heeft hij] zich tegen die arrestatie met geweld verzet"

Dit zijn slechts 3 veroordelingen van de in totaal 6 veroordelingen in de eerste twee jaar. De discipline was ver te zoeken. Hij komt soms met zijn oude versleten plunje op de zondagsinspectie, vaak ook met een roestig geweer. (januari 1896). Het is eigenlijk een wonder dat hij sowieso nog met een plunje aankomt: regelmatig wordt hij betrapt op het verkopen van plunje. Op 18 oktober 1895 loopt hij wederom tegen de lamp: "Plunjes verkocht en op telegram door de politie te Nieuwe Sluis gearresteerd". Te laat komen en zijn wapen niet poetsen zijn bijna elke maand wel reden om hem een of twee dagen strafdienst te geven en hem op half soldij te zetten.

Ook tijdens zijn verblijf in Oost-Indie laat Gerrits Johannes Pieter van der Lee zich niet kennen en maakt zijn reputatie waar. De strafmaatregelen stapelen zich op. "Een gegeven sein op de trom niet opgevolgd..." (11 november 1898) met als gevolg 4 dagen strafdienst. "In beschonken toestand en half naakt op den openbaren weg aangetroffen en op verzoek van een onder-officier door een patrouille in arrest genomen." (16 november 1899). Zijn discipline blijft een probleem, maar hij weet het redelijk onder controle te houden zonder echt zwaar in de problemen te komen. Net terug in Nederland gaat het echter weer fout. Op 14 mei 1900 is het raak "'s Avonds beschonken in de kazerne gekomen." Ditmaal krijgt hij een zware straf om zijn kater eens goed uit te slapen: 14 dagen politiekamer (cel). Het zou niet bijdragen aan een daadwerkelijke oplossing. Op 4 juni 1901 krijgt hij een maand kwartierarrest wegens "dronkenschap op den publieken weg door de politie in arrest genomen." en binnen een half jaar sluit het dosier met "Zich aan den drank te buien gegaan en des nachts om 1 uur 51 onder den invloed van sterke drank binnen gekomen." In totaal zou hij 51 keer een strafmaatregel opgelegd krijgen, goed voor 238 strafdagen over een periode van 8 jaar.

Tot slot een voorval waar Gerrit Johannes Pieter wederom dronken is een daarmee flink in de problemen komt. Op 4 februari 1902 moet hij voorkomen bij de krijgsraad. Dit na een serieus voorval dat heeft plaatsgevonden in Amsterdam. Getuigen en een van de mariniers vertellen het volgende verhaal:
Getuigen 1: "Al wandelend door de stad zag ik twee beschonken mariniers op de Kadijksplein staan die duidelijk ruzie hadden met een burger. Het moet rond een uur of 12 s' nachts zijn geweest. Ik gaf hen vriendelijk de raad om maar naar huis te gaan om zo een uit de hand lopende ruzie te voorkomen. Een van de mariniers trok toen zijn zakmes en riep "het gaat je niks aan!" Voor ik er erg in had opende hij zijn zakmes en stak daarmee moedwillig in mijn linkerzij. Ik vluchtte weg, maar de marinier kwam toen achter mij aan. Ik ben toen naar een politiepost gegaan en in
het gasthuis hebben ze mijn wond verpleegd."
Getuigen 2: "Die avond was ik op stap van herberg naar herberg. Ik was op een gegeven moment zo beschonken dat ik niet meer weet hoe, en hoe laat ik naar de kazerne gekomen ben. Verder weet ik van heel de avond niks meer."
Getuigen 3: "Ik had die nacht van 12 tot 2 uur dienst. Hij was zo dronken toen hij aan kwam lopen dat hij heel de breedte van de straat nodig had. Later kwam de beklaagde (Van der Lee) aan de poort, ook hij was dronken en werd door een burger teruggebracht.
Getuigen 4: "Om halftwee kwamen twee politieagenten bij de wacht en melde dat eerder die avond een burger (getuigen 1) verwond was geraakt door een van de twee mariniers die een rode streep op de mouw droeg. We zijn naar de 'kribbe' gegaan van de twee mariniers die laat binnen waren gekomen. Echter deze waren niet wakker te krijgen. In hun broekzakken zochten we naar hun model-messen. Op geen van de messen troffen we bloed aan.
Ditmaal kwam Gerrit Johannes Pieter van der Lee er goed vanaf, de rechter vind het bewijs niet voldoende en spreekt de mariniers vrij.


.

"Het is een zegen dat ik hier mag wonen."

17/03/2004

.

Voor het fraaiste plekje van de Betuwe behoeft Bets van der Lee eigenlijk geen stap buiten haar erf te zetten. Boerderij "De Poort" komt wat haar betreft als mooiste uit de bus. "Het is een zegen dat ik
hier nog mag wonen”, zegt de 72-jarige Liendense in de woonkeuken, waar soberheid en gezelligheid ook hun intrek hebben genomen. Een antieke klok tikt de tijd vooruit en Spits, die elke bezoeker bij aankomst quasi-boos toeblaft, ligt gestrekt voor de kolenkachel.
Nagenoeg haar hele leven bracht Bets op de stokoude boerderij door; 28 jaar zonder en 45 jaar mét haar man Teus de Lange. "Amper drie weken na mijn geboorte kwam ik door ziekte en overlijden van mijn moeder in dit huis van mijn grootouders. Nu zijn we aan het afbouwen”. De hofstee bleef bewaard. "Vermoedelijk was dit het voormalige poortgebouw. M'n grootvader Jan Brenkman kocht het in 1888 als Alexandrijne Poort of Witte Poort. Sommigen beweren dat die naam van de witte monniken van Alexandrië is afgeleid”.
Van der Lee leest graag haar eigen korte, nostalgische verhalen voor op bejaardenmiddagen. Maar “De Zandweg en de karretjes” verscheen verlucht met foto's in een boekje van de Historische Kring Kesteren en
Omstreken. "Aan het begin van deze eeuw was de Zandweg een belangrijke straat in Lienden. De dorpelingen noemden het onverharde pad de "Zààndeweg”. Ik beschrijf de vervoermiddelen die men toen gebruikte in de chronologische volgorde van een mensenleven. Van kinderwagen tot lijkkoets. De lezer rijdt als het ware mee”. Bets wil de toestand en de opvattingen van toen voor het nageslacht bewaren. Toch blijft ze niet in het verleden steken. De boerin, die alleen de lagere school doorliep, geeft blijk van een brede maatschappelijke belangstelling. Ze blijft graag op de hoogte van wat zich ook vandaag elders op de wereld afspeelt. Toen ze 55 jaar was, nam ze Engelse les om studenten uit Sri Lanka die op de boerderij verbleven en met wie later correspondentie volgde, te kunnen verstaan.
Ze is tevreden met hetgeen ze nog mag bezitten: haar man, twee zonen, schoondochters en kleinkinderen. In de stal staan achttien rondbonte koeien. Elders op het erf knorren een paar varkens en scharrelen tachtig kippen. De hoogstamboomgaard geeft elk jaar rijkelijk vrucht. Antiek fruit: Brabantse bellefleur, koningszuur, de knalrode sterappel en roodstovende Gieser Wildeman.

Bron: http://oud.refdag.nl/betuwe/980220betu01.html


.

Nederlandseveiligheidsdienst anno 1911

03/03/2004

.

In de jaren twintig van de vorige eeuw startte de Nederlandse Veiligheidsdienst (NVD) met ‘wijkbewaking’. Te voet of per fiets controleerden beveiligers panden van bedrijven en particulieren, maar ook hele wijken. Dit preventieve optreden kwam al snel zeer in trek en de Tweede ’s Gravenhaagse Nachtveiligheidsdienst - zoals NVD inmiddels heette - groeide uit tot een bedrijf met zo’n zestig werknemers. Het samengaan met andere beveiligingsbedrijven uit de omgeving leidde wederom tot groei en naamsverandering: de Eerste Gecombineerde Nachtveiligheidsdienst (G.N.V.D.) was vanaf 1930 een feit. De werkzaamheden werden niet langer alleen in Den Haag uitgevoerd, maar ook in de omliggende gemeenten. De grote ommekeer kwam toen de Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) de G.N.V.D. vroeg om portiersdiensten te leveren. Dit resulteerde in dertig vaste posten en honderdveertig medewerkers, verspreid over het hele land. De G.N.V.D. werd hierdoor van het ene op het andere moment een grote, landelijk werkende organisatie. Van lieverlee gingen steeds meer opdrachtgevers gebruik maken van de diensten van de G.N.V.D. Eind jaren zeventig werd wederom mede door de organisatiegroei een nieuwe naam gekozen: de Nederlandse Veiligheidsdienst. Het beveiligingsbedrijf verwierf onder deze nieuwe naam al snel landelijke bekendheid. Er stond een Van der Lee aan het hoofd: Ernst-Willem Van der Lee was manager-director en eigenaar. Maar in 1999 verkocht hij de Nederlandse Veiligheidsdienst Groep aan het Deense bedrijf Falck - wat weer een naamsverandering tot gevolg had. Het bedrijf Falck is, net als de Nederlandse Veiligheidsdienst Groep dat was, van oorspong een familiebedrijf dat zich richt op beveiliging en veiligheid.


.

Kan ik nog een bijdrage ontvangen?

23/02/2004

.

Het testament van Clara Jansdr van Sparwoude bepaalde dat haar bezittingen en haar geld - een aardig fortuin - na haar overlijden in een fonds zou worden ondergebracht. Haar testament werd op 28 januari 1598 gerechtelijk verzegeld. Dit gebeurde twee jaar na het overlijden van haar man, Mr. Arent Vranckenzn van Meer met wie zij in 1556 was gehuwd. Na een huwelijk van veertig jaar overleed hij op 6 december 1596. Na zijn overlijden trof Clara Jansdr van Sparwoude een regeling met de erfgenamen, kinderen uit een eerder huwelijk van haar man. Met dit testament bepaalde zij dat een aantal van haar familieleden bij het aangaan van een wettelijk huwelijk een uitkering zouden ontvangen uit dit fonds: de kinderen uit beide huwelijken van haar grootvader Willem Willemszn, de nakomelingen van haar broer Adriaan Janszn en de nakomelingen van een natuurlijk erkend kind van haar vader, Jan van Sparwoude, te weten Margen Jansdr. Naast een uitkering bij huwelijk zouden uit het fonds ook, geheel of gedeeltelijk, studies vergoed worden van predikanten te Leiden.

Op 4 augustus 1615 overleed Clara Jansdr van Sparwoude. Vier dagen later, op 8 augustus, werd zij bijgezet in het familiegraf van de Van Meers in de oude kerk te Delft. Alle nakomelingen, zowel mannen als vrouwen, hadden krachtens haar testament recht op een uitkering. In 1925 raakte het fonds uitgeput en bleek het niet meer mogelijk om alle uitkeringen te betalen. Het fonds werd opgeheven. In de staatscourant uit deze periode lezen we wie er nog wel geld heeft gekregen. Inmiddels was het fonds door de eeuwen heen een familietraditie geworden, hoewel bijna niemand meer wist waarom die uitkering werd gegeven. Was een der ouders gerechtigd tot het legaat, dan wendde men zich als vanzelfsprekend tot het bestuur van de stichting om de familierelatie aan te tonen om zo ook in aanmerking te komen voor een uitkering.

De Van der Lee's wisten ook te profiteren van dit legaat. Helaas ontving Johanna van der Lee net geen huwelijksgeld toen ze in 1895 huwde met Willem Kool. Johanna van der Lee was de dochter van Simon van der Lee en IJsabella van Geest. Haar opa en oma, de ouders van Simon eb IJsabella, kregen bij hun huwelijk in 1829 wel een bijdrage: Teunis van der Lee en Alijda van Dijk huwden op 16 mei 1829 en hadden recht op dit legaat omdat de vader van Alijda, Simon Adranuszn van Dijk afstamde van Marritgen Jansdr, de halfzus van Clara Jansdr.


.

Gezocht: Ondermeester, salaris Hfl 150,-- incl. kost en inwoning.

15/02/2004

.

Met de komst van de leerplicht nam de vraag naar (hulp)meesters en (hulp)juffen toe. Een van de oudste oproepen in de krant is van de President der Commissie van Plaatselijk Toezicht, J. van der Lee. In 1844 zocht hij voor de Zuiderschool in Westzaan (zie foto linksboven) een ondermeester om Franse les te geven. Dit was in die tijd een goede baan, tegen een salaris van Hfl 150,-- , met kost en inwoning. Dat het niet altijd gemakkelijk was om goede onderwijzers te vinden, vertelde onderwijzer P. van der Lee ons in 1852. Hij zocht een ondermeester in de derde rang met ervaring in de zangkunst. Uit de verschillende oproepen in de krant blijkt dat dit niet meeviel. De tweede oproep bevatte dan ook al een stuk minder eisen.

A.J. van der Lee, lid van de Plaatselijke Commissie van Toezicht in Sliedrecht, drong aan op het aanstellen van vrouwelijke leerkrachten. Een van de vrouwelijke Van der Lee's met de juiste kwaliteiten en vaardigheden was Adriana van der Lee (1900-1982). Ze was ere-schoolhoofd van het Antwerps Stedelijk Onderwijs.
Een andere Van der Lee - Harmen van der Lee (1857-1941) - was 50 jaar lang bestuurslid en ere-voorzitter van de Christelijke Nationale School.

Dr. Nicolaas Johannes van der Lee (1868-1958, zie foto linksmidden) was directeur van de koninklijke HBS in Apeldoorn. In een krantenartikel dat zijn zilveren jubileum beschrijft, lezen we de waardering voor hem" "...en man van buitengewone wetenschappelijke kennis en van grote paedogogische gaven...". Het is helaas onbekend uit welk jaar dit fragment stamt.

Zo zijn er zijn nog meer Van der Lee's te noemen die zich buitengewoon verdienstelijk hebben gemaakt in het onderwijs. Willem van der Lee vierde in 1902 zijn veertig jarige jubileum als inspecteur van het lager onderwijs in Nederlands Indie. Ter ere hiervan werd een jubileumpenning geslagen. (Mogelijk vertrok hij op 5-februari 1859 naar Oost Indie.


.

De spaarpot van Alida Hermina van der Lee.

11/02/2004

.

Het komt niet zo heel vaak voor dat je tegen een bijzondere ontdekking aanloopt en dat je per email een prachtige foto toegezonden krijgt. Z'n drie jaar geleden hadden we het geluk dat we tegen een oude doopschaal aanliepen van Pieter van der Lee. Nu lijkt het alsof het verhaal zich gaat herhalen. Dit keer geen doopschaal, gekocht bij een antiquair, maar een oude spaarpot.

Gijs van der Lee schreef in een korte email aan de redactie dat zijn grootvader, Klaas van der Lee bij een antiekzaakje aan de Denneweg in Den Haag een spaarpotje kocht. Hij bedong een goede korting, immers stond er een naam op de spaarpot waar hij echt niet op zat te wachten. Nu, jaren later wil zijn kleinzoon toch graag weten van wie deze spaarpot oorspronkelijk was.

Met zekerheid is het niet vast te stellen wie de persoon achter Alida Hermina van der Lee was. Mogelijk was de eigenaar van deze spaarpot Alida Hermina van der Lee, gehuwd met Nicolaas van Pelt, onderwijzer te Oude Wetering. Ze krijgen in 1828 een dochter, Hermina Willemina Pelt. Mogelijk zal Alida Hermina van der Lee in begin 1800 zijn geboren.

Wie er aanvullingen heeft op de bovenstaande beschreven persoon, of een andere aanvullingen heeft verzoeken wij contact op te nemen met de redactie van de LeeKrant.


.

Tel uw zegeningen. Het waren er twee.

07/02/2004

.

"Tel uw zegeningen." Een uitdrukking die ooit ontstond om een positief zelfbeeld te stimuleren. Voor een predikant is het misschien wel extra moeilijk om de zegeningen te tellen. We kwamen in onderzoek tweetal generaties die zeker de vuurproef hebben doorstaan zijn J. van der Lee en zijn zoon A.J. van der Lee.
Johannes van der Lee, zoon van Arij van der Lee en Neeltje de Zanger werd geboren op 12 april 1787 in Delft. Hij trouwde met Catharina Scharmeijer Verbrugge. Het huwelijk werd op 18 juli 1816 ingezegend in Rotterdam. Johannes Van der Lee was zelf predikant in Etten. Op deze huwelijksdag zullen er nog geen vragen zijn geweest rondom dit huwelijk, wellicht 8 maanden later wel toen zijn vrouw beviel van een gezonden jongen.

Arie Johannes van der Lee werd geboren op 20 maart 1817 te Etten. Arie Johannes van der Lee ging een zwaar leven tegemoet, daar zou hij langzaam achter komen. Hij werd net als zijn vader, Johannes van der Lee, predikant en huwde op z'n 28ste met Jannetje van Marken. Ongetwijfelt zal de huwelijksdag (6 februari 1845) een mooie dag zijn geweest in Callantsoog. In 1851 werd hij predikant in Sliedrecht. Het geluk was van korte duur, kort na het huwelijk overleed zijn bruid (4 februari 1851) na een half jaar ernstig ziek te zijn geweest. Zijn vader overleed kort daarna op 27 mei 1852 in Westzaan. Twee jaar later 29 september 1853 huwde de predikant opnieuw. Ook dit geluk was van korte duur, zijn vrouw Ytje Brat overleed 8 maanden later op 17 mei 1853 tijdens de bevalling van een doodgeboren zoon.

Het lot wilde maar niet keren en de zegeningen blijven uit voor Arie Johannes van der Lee. Op 13 februari 1863 werd hij opgeschrikt door een brand in de nieuwe pastorie, bewoond door predikant Van der Lee. Het vuur greep zo snel om zich heen, dat de predikant, zijn moeder, zijn zuster en zijn dienstbode amper het vege lijf konden redden. In huisjasje en op pantoffels moest de predikant, vergezeld van de toegesnelde burgemeester van Hattem toezien hoe men niets kon uitrichten en alles verbrandde.

Na ongeveer 10 jaar ongehuwd door het leven te zijn gegaan huwde Arie Johannes van der Lee opnieuw. Hij huwde op 6 oktober 1864 met Jacomina Louise Schuller. Het geluk van de geboorte van een kind zal zeker een van de zegeningen zijn geweest die Arie Johannes van der Lee telde. Kort na het huwelijk ontving hij van de 'Maatschappij tot Nut van het Algemeen' een zilveren medaille. Deze ontving hij omdat hij eerder in het jaar een kind uit het water wist te redden.

Op 16 november 1865 werd een dochter, Catharina geboren te Sliedrecht. Een tweede zegening volgde snel. Met veel plezier keek hij in maart 1869 terug op de viering van zijn 25 jarige "evangelie-bediening. De vreugde was echter van korte duur. Het, volgens de advertentie "hoogts gelukkige" huwelijk met Jacomina telde helaas minder dan 6 jaren. Op 5 mei 1870 overleed ze in Sliedrecht. Arie Johannes overleed 41 jaar later op 94 jarige leeftijd in (8/6/1911) Alkmaar.

De broer van Arij van der Lee (1761-1837) was Pieter van der Lee, over hem schreven we eerder in de Leekrant. Van Pieter van der Lee bestaat er een doopschaal. Naast Pieter had Arij nog een aantal broers en zussen. Naast zijn zoon Johannes van der Lee had hij nog twee kinderen, Alida en Hermanus van der Lee. Zijn ouderes waren Hermanus van der Lee (1731-voor 1830) en Alida Oudshoorn (1728-1825). Ze gingen op 16 augustus 1760 te Delft in ondertrouw. Hermanus was een zoon van Adriaan van der Lee, geboren op 16 maart 1698 in Delft en Anna Kuijper. De ouders van Adriaan van der Lee waren Gijsbregt Arienszn van der Lee, geboren in 1670 te Delft en Jannetje Cornelisdr van Heiningen. Adryaan van der Lee en Marijae Gijsbrechtsdr van Osterwijck waren de ouders vanGijsbregt Arienszn van der Lee. De vader van Adryaan van er Lee was Jan Aryenzn van der Lee, zijn moeder was Jannetje Jansdr.

Met dank aan Historie Sliedrecht


.

H.W.van der Lee en de N.V.Electriciteitsmaatschappij Electrostoom te Rotterdam

02/02/2004

.

In 1892, toen nog nauwelijks algemeen bekend was hoe de door Edison uitgevonden kooldraadlamp werkte, stond een pionier genaamd Huibert Doyer op en stichtte het eerste Nederlandse Electrotechnisch ingenieursbureau in Delft. Een werkplaats met magazijn Het technisch gebruik van de natuurkracht elektriciteit stond nog in de kinderschoenen of misschien wel in de luiers. De totale personeelssterkte bedroeg 4 personen. In de vijftiger jaren van de vorige eeuw werkten er ca 700 mensen. Een sterke groei dus, ondanks de moeilijke crisis jaren en de tweede wereld oorlog.

De eerste levering bestond uit een electrisch licht installatie voor de Gist-, olie- en lijmfabriek. In 1903 kreeg Doyer er twee vennoten bij. Met het toetreden van F.G.Waller en H.Tutein Noltenius deed de afdeling stoom haar intrede. In 1910 werd door G.E.Bakker (chef de bureau) voorkomen dat de zaak werd geliquideerd.

Toen ontstond het De NV Electriciteitsmaatschappij Electrostoom voorheen H.Doyer en Co met G.E.Bakker als commercieel directeur en Jos.Ph.Roothaan als technisch directeur. Doyer vestigde zich als zelfstandig raadgevend ingenieur en zag hierdoor een lang gekoesterde wens in vervulling gaan. De stoom afdeling ging zelfstandig verder.

Het bedrijf bleef groeien en er werden enige ingenieurs aangetrokken waaronder op 15 juni 1912 ir H. W. van der Lee.  Hendrik Willem van der Lee werd op 31 augustus 1888 geboren in ’s-Gravenhage. En twee jaar later in 1917 bedroeg zijn salaris na een opslag van 25 gulden totaal 250,- gulden.

Na vertrek van de heren Bakker en Roothaan bleef de heer F.J.H. Polman, hij was eerder benoemd tot procuratiehouder, als enige directielid over. Door uitbreiding van de directie in 1920 steeg de heer Van der Lee een stap op de maatschappelijke ladder. De zaak bleef bloeien en groeien. In 1926 ging de heer Polman voor enige tijd naar Amerika. Hij gaf het roer in handen van de heer Van der Lee, die nu samen met de heer W.Heijbroek het bedrijf runden. Bij terugkomst van de heer Polman bleef de heer Van der Lee in de directie.

Na de moeilijke malaise tijd werd 1940 een rampjaar met aan de leiders de opdracht de mensen en het bedrijf door deze moeilijke tijd heen te halen. Hendrik Willem werd bovendien in de oorlog door de Duitsers opgepakt en tot 14 dagen arrest veroordeeld in de Scheveningse gevangenis, het zgn. Oranjehotel aan de van Alkemadelaan. Er was in die tijd een rijmpje: "In deze bajes zit geen gajes, 't is Hollands Glorie, potverdorie". Later werd hij van zijn bed gelicht en als gijzelaar vastgehouden in Sint Michelsgestel. Het is gelukt en in 1945 kon met kracht worden begonnen aan het opnieuw op “stoom” brengen van het bedrijf.

Op zaterdag 5 februari 1949 werd het bedrijf door een zware slag getroffen. Hendrik Willem van der Lee, nog maar 60 jaar oud overleed plotseling. Op vrijdag 4 februari in de namiddag was een bespreking in Den Haag gepland. Hij vertrok per auto naar die afspraak. Bij aankomst in Den Haag voelde hij zich onwel. Na enige ogenblikken verloor hij het bewustzijn. De verslagenheid bij Electrostoom was groot. Meerdere rouw advertenties getuigen van de plaats die hij in het bedrijf bij directie en personeel innam. Het bedrijf werd op de dag van zijn begrafenis, woensdag 9 februari 1949, vanaf 11 uur gesloten.

Hij stond bekend als een beminnelijk mens met een oprecht karakter (dit botste in oorlogstijd met de bezetter) en onverwoestbaar optimisme. Veel sociale maatregelen zijn gedurende de laatste jaren in het bedrijf ingevoerd. Ook richtte Van der Lee een “Vereniging voor het administratief en technisch bureaupersoneel B.E.P.” (hier te downloaden) op. Deze vereniging doneerde een flink bedrag, ingezameld bij de leden, voor de actie “Verenigde Naties helpen het Kind”.  Ook werd er een fonds voor bijzondere noden voor het werkplaatspersoneel ingesteld. Al met al een periode van het bedrijf waarin Hendrik Willem van der Lee een belangrijke rol vervulde in het reilen en zeilen ervan. Hij heeft sterk bijgedragen aan een sociaal werkklimaat. Nu meer dan 100 jaar later heet het bedrijf ABB BV. Het is nog steeds in Rotterdam gevestigd.

Hendrik Willem van der Lee huwde in 12 februari 1914 met Leentje Gielje de Koning. Uit dit huwelijk werden een kind geboren: Hendrik Willem, geboren op 27 februari 1915 in Rotterdam. Hij huwde en Francine Lydia Louise Mulder in oktober 1943. Uit dit huwelijk werden geen kinderen geboren.
Hendrik Willem, gehuwd met Leentje Gielje de Koning was een zoon van Hendrik Willem van der Lee en Anna Brigitta Wilhelmina van Ooijen. Uit dit huwelijk werden twee kinderen geboren, Hendrik Willem en Jacobus Adrianus. Jacobus Adrianus, geboren op 30 januari 1893 was op 15 maart 1915 gehuwd met Gieltje de Koning. Hier trouwen twee zussen (de Koning) met twee broers (Van der Lee). Uit dit huwelijk werden twee kinderen geboren. Hendrik Willem op 17 mei 1918 in Apeldoorn (huwde G. Brand) en Paul Johan (huwde C.J. Kop Jansen), geboren op 21 juni 1921 in Apeldoorn. Wij zoeken Paul Johan en Hendrik Willem, of hun kinderen! Een aantal afbeeldingen van bovengenoemde personen zijn opgenomen in het Van der Lee online foto archief.

Met dank aan Aart Kooijman en Marc Moerland
Geschreven door Rinse van der Lee
Update 7 oktober 2004: Cron van der Lee


.

Vonnis: "Geseling tot bloedens op het schavot".

23/01/2004

.

Wie de indruk kreeg dat alle Van der Lee's zo braaf zijn heeft het misschien mis. Het zijn altijd de negative uitzonderingen die de aandacht krijgen. In de afgelopen jaren hebben we bijna niet geschreven over de duistere kanten van Van der Lee. Het gaat dus eens tijd worden dat de vuile was buiten gehangen kan worden. Met een zwakke maag kan je dit artikel maar beter voor gezien houden.

Op 3 december 1618, drie weken voor kerst werd het vonnis in Gouda uitgesproken over Huych Gerritsz van der Lee. Huych had Frans Jansz letsel aangebracht. Met een mes had hij, al dan niet opzettelijk, Frans in het gezicht verwond. De eis van de officier liegt er niet om "geseling tot bloedens op het schavot, twaalf jaar verbanning uit Holland en Westfriesland en confiscatie van zijn goederen." De officier noemde dit nog een milde eis "Mild vonnis omdat het gerecht onvoldoende bewijzen heeft over de toedracht van het conflict met Frans Jans" Huych kan van geluk spreken dat het gerecht niet voldoende bewijs had om hem te veroordelen tot deze straf. Het vonnis van werd uiteindelijk: Boete. Betaling van gerechtskosten. De boete werd 40 gulden, een heel kapitaal in die tijd.

Het scheelt niet veel veel of Hans van der Lee zou ook in juni 2003 publiekelijk op het schavot gezet worden. De motorrijder werd aan de kant van de weg gezet door de politie. Zijn rij gedrag op de A2 laat te wensen over en de politie besluit hem dit zelf te laten zien. Hans is er stil van als hij de video beelden in de auto ziet. Zijn eerste reactie was "Ik kom toch zeker niet in Blik op de weg." Hans had die dag veel geluk. Hij kwam niet in "Blik op de weg' en kreeg voor zijn overtredingen geen boete, die blijft vanwege de open dag van het verkeershandhavingsteam in de broekzak van oom agent.

Op het platteland woedt een stille oorlog van dierenactivisten tegen de bio-industrie en proefdierlabs. De methoden verharden en de politie krijgt geen greep op de daders. Deskundigen voorzien dodelijke slachtoffers. Jan van der Lee, medewerker van Lekker Dier, komt aan het hoofd van het Anti-Bont Comité (ABC) te staan. Hij zal de succesvolste dierbeschermingscampagne ooit leiden: aan het eind van de jaren `80 wordt in Nederland bijna geen bont meer verkocht of gedragen. Maar Jan van der Lee speelt dubbelspel, zonodig liegt hij: hij is óók actief in het Dierenbevrijdingsfront. ,"Als campagneleider van het ABC moest ik soms reageren op DBF-acties", vertelt hij. "Dan distantieerde ik me van mijn eigen actie. Het ABC, zei ik dan, opereert alleen strikt legaal." Jan an der Lee wordt medio 1985 opgepakt voor zijn DBF-werk. In zijn achtertuin in Leeuwarden graaft de politie boterzuur op. Hij en zijn medeverdachten in het noorden komen met de schrik vrij: justitie maakt vormfouten en treft een schikking. Het Anti-Bont Comité besluit hierop de feiten te verdonkeremanen.

Het scheiden van werk en privezaken blijkt wel eens moeilijk te zijn. In het Dagblad de Limburger (23 april 2002) lezen we de problemen die zijn ontstaan voor burgemeester van der Lee na commotie over zijn liefdesleven. Het ANP schrijft: "RIJNSBURG - De vanwege zijn roerige liefdesleven in opspraak geraakte burgemeester van Rijnsburg, A. van der Lee, is voor onbepaalde tijd met verlof gegaan. Volgens de gemeente moet Van der Lee, in de jaren negentig zes jaar burgemeester van Thorn, de burgemeester bijkomen van alle commotie die is ontstaan over zijn privé-leven. De burgemeester, die in scheiding ligt, zou er in zijn liefdesleven een losse moraal op nahouden. Volgens de twee wethouders en een groot deel van de gemeenteraad zouden die privé-activiteiten niet langer verenigbaar zijn met het burgemeesterschap. Verder zou Van der Lee de afgelopen tijd bij een aantal calamiteiten in het weekeinde onbereikbaar zijn geweest."

In 1816 - 1817 speelt er een flinke discussie. Jan J. van der Lee in Uden contra Gerardus van der Lee in Uden over afhandeling nalatenschap Joost van der Lee. De Advocaat J.H. Verhoeven in 's-Hertogenbosch behandelde deze zaak voor Jan van der Lee. Een paar jaar eerder in1792 te Dordrecht is Jean Baptista van der Lee gearesteerd vanwege baldadigheid en verzet tegen de politie.

Bron: http://www.snelheidscontrole.com/ en http://www.veganisme.non-profit.nl/ en het ANP


.

Die kokmuts past ons allemaal.

18/01/2004

.

Mede door de populariteit van de TV-koks staat hun beroepsgroep positief in de schijnwerpers. Beroepskleding kan de uitstraling versterken van de man/ vrouw in de keuken, die steeds vaker ook door de klanten gezien wordt. Ziet u creatief vormgegeven, trendy kokskleding in opvallende dessins dan is de kans groot dat deze getooid is met het logo van Chaud Devant!

Toen Bianca van der Lee naast haar studie bestuurskunde een extra zakcentje verdiende in de horeca ontdekte zij een gat in de markt. Met een HTS-studie confectie achter de rug ontwierp zij een jeansmodel koksbroek voor leden van de keukenbrigade met een jeugdige smaak. Het werd de start van een nieuwe, succesvolle onderneming die een frisse wind liet waaien in de wat behoudende wereld rondom het fornuis. Het jeansmodel koksbroek werd goed ontvangen in de markt die zij persoonlijk bewerkte, reizend met haar OV-studentenkaart. Spoedig was reeds een meer uitgebreide collectie van haar kokskleding te vinden in de schappen van horecagroothandels, zoals HANOS, VEN en ISPC. Aansprekende modellen uit handen van een zelfbewuste, jonge ontwerpster met een herkenbare eigen stijl, die in 2001 een nieuwe bedrijfsruimte betrok in het Amstel Businesspark in onze hoofdstad.

De aanvankelijke inspiratie door de jeansmode was niet toevallig. Bij een jeansbedrijf in België, waar ze stage had gelopen, werden de eerste stukken werkkleding gemaakt. En tijdens het werk in de Amsterdamse horeca werd dankzij een Franse collega de naam "Chaud Devant" geboren. Het merk is in de circa zeven jaar van zijn bestaan een begrip geworden in de restaurantkeuken. Niet in de laatste plaats omdat de modellen onconventioneel zijn en veel waardering ondervinden bij vooral trendy bedrijven. Zo introduceerde Chaud Devant circa zes jaar geleden een collectie koksbroeken met een groot blokmotief die aanvankelijk als ietwat clownesk werden gezien, maar die al snel een standaarditem werden. Later gebeurde hetzelfde met kokskleding van stof die met printjes van onder andere kreeften en rode pepers werd bedrukt. Een hot item in de gehele Benelux is de zwarte kokskleding in diverse varianten. Ook comfortabele modellen met chique ruitjes- of streepmotieven geweven in fijn polyesterkatoen zijn populair. Daarnaast behoort ook het meer traditionele tenue tot de collectie. De productie vindt vooral plaats in Polen en Turkije en in beperkte mate in Nederland.

Bij de meeste horecagroothandels in de Benelux zijn circa 2 of 3 merken kokskleding te vinden, waaronder vrijwel altijd Chaud Devant. Na de Benelux is binnenkort ook Frankrijk aan de beurt om kennis te maken met de kleding die met name erg in trek is bij moderne restaurants met een open keuken, of waar de kok zich ook als gastheer onder het publiek begeeft. Daar houden de ambities van mevrouw drs. Ing. Bianca van der Lee niet op. Met haar team wil zij ook in andere Europese landen haar collectie aan de man brengen. Met onverminderde energie, want de jonge onderneming voelt zich prima thuis in de rol van verfrissende nieuwkomer tussen de gevestigde orde.

Bron: www.professionalworkwear.nl


.

Net als in de film.

12/01/2004

.

In 1990 verscheen Cock van der Lee voor het eerst ten tonelen. In de drama speelfilm "To Play to To Die. Deze Nederlandstalige 48 minuten durende kleuren film speelde hij op creative wijze de vriend van Charel's. De Nederlandse titel was "Spelen of sterven. Na de film "To Play of To Dei" speelde hij in een andere drama film. De 132 minuten durende Nederlandse speelfilm "Eline Vere" speelde hij de rol van Dirk. Deze film kwam uit op 1 maart en verscheen in 22 bioscopen en trok ruim 100.000 bezoekers.

Ook O. van der Lee speelde ooit mee in de Nederlandstalige Belgisch film "Diepten". Deze 90 minuten durende zwart-wit film werd gemaakt in 1930. Van der Lee speelde de bijrol van visser (visser #3). In 1967 speelde de actrice Fré van der Lee mee in de zwart-wit film "Struisvogel" als "Monica". Een jaar later speelde ze "Charis" in de film "Mijnheer Serjanszoon" Op TV verscheen Margot van der Lee. Ze speelde op 15 november 1996 in de bekende serie Baantjer. In aflevering "De Cock en de moord op de rode roos" speelt ze de rol van het thee-vrouwtje.


.

Wie gaat er mee naar Amerika?

07/01/2004

.

Een groot aantal nederlanders vertrokken in de eerste helft van de 21ste eeuw naar o.a. Amerika, Australie en Nieuw-Zeeland. Onder hen waren ook een paar Van der Lee's die met hun gezinnen hun vaderland verlieten om elders hun geluk te zoeken. Recentelijk zijn er een aantal documenten openbaar gekomen die ons inzicht geven wie dat waren en met wie ze op pad gingen. Zo kwamen op 23 mei 1920 Gerardus (27 jaar) en Maria van der Lee (26 jaar) met het schip "Nieuw Amsterdam" vanuit Rotterdam in New York aan. Daar begonnen ze na een lange reis aan hun nieuwe leven.

Niet enkel voor emigratie gingen ze naar bijvoorbeeld New York. Zo ging Roelof Cornelis van der Lee (34 jaar, geboren in Opijnen, zoon van Gerrit Huibert en Hendrina Schaaij) en zijn vrouw Hester Satter (29 jaar, geboren in Haaften), beide uit Geldermalse in 1907 naar New York om daar vrienden te bezoeken. Een ander voorbeeld is Willem van der Lee (30 jaar, geboren in Utrecht) die in 1907 samen met zijn vrouw Cornelia Maria van der Lee (28 jaar, geboren in Haarlem) naar New York gaat en daar in Hotel Amsterdam overnachten.

Een aantal van hen verlieten Nederland met een kort krantenbericht om vrienden en familie op de hoogte te stellen van hun vertrek. "Ondergetekende roept bij zijn vertrek naar Oost-Indie per Hermine Marie Elisabeth een laatste en hartelijke VAARWEL toe aan alle bekende in Nederland W. van der Lee" S. van der Lee vertrekt naar Soerabaija: "De ondergetekende roept bij deze aan familie, vrienden en bekende, een hartelijk VAARWEL toe. 4 november 1871 S. van der Lee en Echtgenoten."

Een aantal andere Nederlanders vertrokken uit Rotterdam naar New York met de "Holland Amerika" lijn met een heel ander doel. Werken op een der schepen van de Holland Amerika lijn. Willem Theodorus Tomas van der Lee (geboren op 10 mei 1937 in Erica, gemeente Emmen) was 12,5 jaar werkzaam op de Holland Amerika lijn. Enkele reizen staan hem zelfs 35 jaar na dato nog helder voor de geest. "Op een van de reizen van de ‘Maasdam' brak brand uit in de ventilatiekamer van de keuken. Dat zorgde voor flinke rookontwikkeling", vertelt hij. "De stuurlieden gaven beperkt alarm om paniek te voorkomen. Alleen de bemanning werd op de hoogte gesteld. Dat leidde tot de bizarre situatie dat passagiers aan dek zich afvroegen waar de rook vandaan kwam, een andere groep benedendeks feestvierde en de rest lag te slapen. Ondertussen zochten wij met een stalen gezicht naar de brandhaard. Gelukkig was het vuur snel onder controle, bijna niemand heeft iets gemerkt." Passagiersvaart lijkt chiquer en leuker dan vrachtvaart, maar Van der Lee denkt daar anders over. "Het werk was veel minder aantrekkelijk. Ik leerde lang niet zoveel over motoren als aan boord van vrachtschepen."


.

Terug naar het jaar zestienhonderdzevenenzeventig

02/01/2004

.

We schreven vorig jaar al over een bijzonder huwelijk, een 60 jarig huwelijk. Maar er zijn ook andere huwelijke om bij stil te staan. Niet zozeer in de lengte van het huwelijk, hoe bijzonder dit ook te noemen is. Wel staan we stil bij wie er nu eigelijk met wie is gehuwd. Teun de Jong zat al jaren met de vraag hoe de relatie van zijn oma (Magdalena van der Lee) en de partners van zijn nicht en neef (Margaretha van der Lee en Krijn van der Lee) in elkaar stak. De vragen gingen al rond toen beide van der Lee's huwde met respectievelijk Adrianus (1964) en Maria (1965) de Jong. Gelukkig kunnen we nu na 40 jaar een antwoord vinden op deze vraag.

We begonnen met het zoeken naar de voorouders van Magdalene van der Lee. Ze was geboren in 1875 en overleed op 85 jarige leeftijd (1960), haar vader was Gosewinus van der Lee, op zijn beurt weer een kind van Jan van der Lee. Jan van der Lee was een zoon van Arie van er Lee, een van de kinderen van Dirk van der Lee die leefde tussen 1677 en 1741.

Met de hulp van een van de zussen van Margaretha, Truus van der Lee wisten we dat hun vader Jan van der Lee was, hun opa de naam Krijn van der Lee droeg. In eerste instantie was het niet geheel duidelijk met wie Krijn gehuwd is geweest. In de overlijdensadvertentie van 2-11-1968 lezen we dat hij gehuwd was met Johanna Kuivenhoven. Een belangrijk stukje informatie om eenvoudig de relatie te leggen met bestaande gegevens. Krijn van der Lee bleek geboren op 30 november 1876 in Maasland, een zoon van Jan van der Lee. Jan was een zoon van Teunis van der Lee, die op zijn beurt een zoon was van Jan van der Lee, een kind van Dirk van der Lee. Dirk van der Lee was een van de kinderen van Dirk van der Lee die leefde tussen 1677 en 1741.

Het antwoord op de vraag van Teun de Jong is dan ook volmondig "JA, er is een familierelatie". Om de relaties onderling nog onoverzichtelijker te maken, Krijn van der Lee had een broer, Gerrit van der Lee. Gerrit van der Lee (1864-1938) was gehuwd met de zus van Johanna Kuivenhoven, Cornelia Kuivenhoven (1866-1935). De foto's van de Van der Lee's zullen we binnenkort opnemen in het fotoarchief om het iets overzichtelijker te maken.

En huwelijk binnen een familierelatie is overgens toegestaan bij de wet, al zijn er diverse regels. Voor het burgerlijk recht wordt het aantal generaties geteld tussen twee personen. Er zijn twee situaties mogelijk: de 'de rechte lijn', dit betreft personen die direct van elkaar afstammen, en 'de zijlijn', dat zijn personen die niet van elkaar afstammen maar wel een gemeenschappelijke voorouder hebben. Van vader naar dochter is bijvoorbeeld één generatie, oftewel eerste graad van bloedverwantschap. Dit is een voorbeeld van 'de rechte lijn' van bloedverwantschap. Voor 'de zijlijn' van bloedverwantschap wordt van de ene persoon het aantal generaties geteld tot de gemeenschappelijke voorouder (die persoon zelf wordt niet meegerekend!) en vervolgens wordt het aantal generaties door geteld naar de andere persoon. Broer en zus betreft dus tweede graad van bloedverwantschap in 'de zijlijn'. Tweede graad in 'de rechte lijn' is bijvoorbeeld het geval tussen grootvader en kleinkind.

Bron: Achtergrond informatie uit geneaknowhow


 Het archief van de 'Leekrant'