Een Aarlanderveense dorpselite.

In een beschouwing over het Rijnland gedurende Franse bezetting, werden niet alle ambachtsbeheerders door het nieuwe bewind afgezet. Een van die personen was de Aarlanderveender Cornelis van der Lee. Hij overleefde de revolutie en de restauratie “Als een rots temidden der woelige baren” bleef hij op zijn post. Blijkbaar was hij het vertrouwen van het volk waardig.
Oorspronkelijk stamde dzee familie Van der Lee uit Oudewater waar zij tot de notabelen van dat stadje behoorden en het vak van touwslager beoefenden. De eerste Van der Lee die zich in Aarlanderveen vestigde was Cornelis, die in 1726 in Oudewater geboren was. Hij zal omstreeks 1755 naar Aarlanderveen verhuisd zijn, waar in de lijn van familietraditie hij zeer actief geweest zijn in het kerkelijk en maatschappelijk leven. Zo was hij tussen 1762 en 1767 enkele jaren kerkmeester, van 1764 tot 1768 schotzetter (ontvanger van belastingen), van 1773 tot 1775 diaken en tussen 1775 en 1803 regelmatig ouderling. In 1768 werd Cornelis benoemd tot plaatsvervangend secretaris en kort daarop secretaris van Aarlanderveen. In 1807 overlijdt hij. Zijn eerste huwelijk bleef kinderloos en in zijn tweede huwelijk werden zeven kinderen geboren waarvan er vijf zeer jong en één zoon op 25 jarige leeftijd overleed.
De in 1763 geboren zoon, Cornelis volgde zijn vader op als secretaris van Aarlanderveen (in 1789 was hij plaatsvervangend secretaris). Tevens vestigde Cornelis junior zich als notaris in Aarlanderveen. Cornelis junior trouwde met Lucretia Wilhelmine Everaars, dochter van de plaatselijke predikant Henricus Everaars en uit dit huwelijk werden drie kinderen geboren. Twee dochters, Hendrica Catherina, die met de de Aarlanderveense “genees-, heel- en verloskundige” Petrus Johannes Heins huwde, en Geertruida die ongehuwd bleef en in 1885 op 84-jarige leeftijd overleed. Na haar overlijden liet zij een groot aantal legaten na aan liefdadige instellingen.
Het derde kind, een zoon, ook Cornelis genaamd, volgde zijn vader op als notaris toen deze in 1825 overleed. Ook hij was actief in het kerkelijk leven. Van 1834 tot 1842 was hij ouderling. Hij overleed in 1872 in zijn woning, thans Dorpstraat 59. Cornelis trouwde trouwde twee maal en van zijn twee huwelijken had hij achttien kinderen, waarvan er acht jong zijn overleden en twee zoons er van groot belang geweest zijn voor de Aarlanderveense gemeenschap. De jongste zoon, Jan Willem, werd benoemd tot burgemeester van Aarlanderveen. Hij bleef dit tot zijn eervol ontslag kort voor zijn overlijden in 1915. Hij bewoonde het huis in de Raadhuisstraat.
De op een na de oudste zoon, Joannes Abraham, volgde zijn vader op in 1855 op als notaris. Op kerkelijk gebied was hij vele jaren verdienstelijk als president-kerkvoogd. Met de kinderen van Joannes Abraham Van der Lee komen we in de tijd terecht die voor enkele oude Aarlanderveenders nog in herinnering voorleeft.
Allereerst de zoon Cornelis die zich met de titel “Mr.” mocht tooien. Hij volgde zijn vader op als notaris welk ambt hij tot 1929 vervulde, was jarenlang president-kerkvoogd, bestuurslid van verschillende polders en lid van de Aarlanderveense gemeenteraad. Cornelis overleed in 1939.
Meer tot de verbeelding spraken de ongehuwde zusters van Cornelis en zijn twee jongste broers. Rond de eeuwwisseling bewoonde de weduwe van J.A. Van der Lee (Theodora Zeeman) met vijf ongehuwde dochters het woonhuis, staande aan de Dorpsstraat 59. Na het overlijden van zus Pieternella in 1912 en de moeder in 1916 bleven vier zussen over die de geschiedenis in gingen als “de dames Van der Lee”. De zusters verhuisden naar het woonhuis op de plaats van Dorpsstraat 8 (zie foto links). Achter deze woning lieten zij een nieuw, het thans nog bestaande huis bouwen. De drie zussen overleden hier. Op 23 Januari 1935 eerst Elisabeth Susanna Petronella, dan twee maanden later Maria Cornelia en op 24 April 1937 en Johanna op 26 April 1936. Suzanna Cornelia Antoinette verhuisde in 1938 naar Laren waar ze op 6 November 1954, bijna 95 jaar oud, overleed. Over zijn twee jongere broer, Dr Hendrik Cornelis van der Lee en Anton van der Lee schreven we al eerder.
Nog veel groter dan de bestuurlijke invloed van de familie was de zakelijke en persoonlijke invloed. De functie van notaris bracht een vertrouwensrelatie met vele dorpsgenoten met zich mee. Tevens bezat de familie in Aarlanderveen huizen en boerderijen, verstrekte leningen aan Aarlanderveense ondernemers en particulieren en dan hebben we het nog niet eens over de vele schenkingen en legaten waarvan vele Aarlanderveense instellingen hebben geprofiteerd. Hoewel de familie tot in de vijftiger jaren van deze eeuw nog bezittingen in Aarlanderveen had, kwam eigenlijk al voor de oorlog een einde aan de band tussen de familie Van der Lee met Aarlanderveen. Slechts drie grote zerken op de algemene begraafplaats herinneren ons nog aan deze dorpselite.

In een beschouwing over het Rijnland gedurende Franse bezetting, werden niet alle ambachtsbeheerders door het nieuwe bewind afgezet. Een van die personen was de Aarlanderveender Cornelis van der Lee. Hij overleefde de revolutie en de restauratie “Als een rots temidden der woelige baren” bleef hij op zijn post. Blijkbaar was hij het vertrouwen van het volk waardig.

Oorspronkelijk stamde deze familie Van der Lee uit Oudewater waar zij tot de notabelen van dat stadje behoorden en het vak van touwslager beoefenden. De eerste Van der Lee die zich in Aarlanderveen vestigde was Cornelis, die in 1726 in Oudewater geboren was. Hij zal omstreeks 1755 naar Aarlanderveen verhuisd zijn, waar in de lijn van familietraditie hij zeer actief geweest zijn in het kerkelijk en maatschappelijk leven. Zo was hij tussen 1762 en 1767 enkele jaren kerkmeester, van 1764 tot 1768 schotzetter (ontvanger van belastingen), van 1773 tot 1775 diaken en tussen 1775 en 1803 regelmatig ouderling. In 1768 werd Cornelis benoemd tot plaatsvervangend secretaris en kort daarop secretaris van Aarlanderveen. In 1807 overlijdt hij. Zijn eerste huwelijk bleef kinderloos en in zijn tweede huwelijk werden zeven kinderen geboren waarvan er vijf zeer jong en één zoon op 25 jarige leeftijd overleed.

De in 1763 geboren zoon, Cornelis volgde zijn vader op als secretaris van Aarlanderveen (in 1789 was hij plaatsvervangend secretaris). Tevens vestigde Cornelis junior zich als notaris in Aarlanderveen. Cornelis junior trouwde met Lucretia Wilhelmine Everaars, dochter van de plaatselijke predikant Henricus Everaars en uit dit huwelijk werden drie kinderen geboren. Twee dochters, Hendrica Catherina, die met de de Aarlanderveense “genees-, heel- en verloskundige” Petrus Johannes Heins huwde, en Geertruida die ongehuwd bleef en in 1885 op 84-jarige leeftijd overleed. Na haar overlijden liet zij een groot aantal legaten na aan liefdadige instellingen.

Het derde kind, een zoon, ook Cornelis genaamd, volgde zijn vader op als notaris toen deze in 1825 overleed. Ook hij was actief in het kerkelijk leven. Van 1834 tot 1842 was hij ouderling. Hij overleed in 1872 in zijn woning, thans Dorpstraat 59. Cornelis trouwde trouwde twee maal en van zijn twee huwelijken had hij achttien kinderen, waarvan er acht jong zijn overleden en twee zoons er van groot belang geweest zijn voor de Aarlanderveense gemeenschap. De jongste zoon, Jan Willem, werd benoemd tot burgemeester van Aarlanderveen. Hij bleef dit tot zijn eervol ontslag kort voor zijn overlijden in 1915. Hij bewoonde het huis in de Raadhuisstraat.

De op een na de oudste zoon, Joannes Abraham, volgde zijn vader op in 1855 op als notaris. Op kerkelijk gebied was hij vele jaren verdienstelijk als president-kerkvoogd. Met de kinderen van Joannes Abraham Van der Lee komen we in de tijd terecht die voor enkele oude Aarlanderveenders nog in herinnering voorleeft.

Allereerst de zoon Cornelis die zich met de titel “Mr.” mocht tooien. Hij volgde zijn vader op als notaris welk ambt hij tot 1929 vervulde, was jarenlang president-kerkvoogd, bestuurslid van verschillende polders en lid van de Aarlanderveense gemeenteraad. Cornelis overleed in 1939.

Meer tot de verbeelding spraken de ongehuwde zusters van Cornelis en zijn twee jongste broers. Rond de eeuwwisseling bewoonde de weduwe van J.A. Van der Lee (Theodora Zeeman) met vijf ongehuwde dochters het woonhuis, staande aan de Dorpsstraat 59. Na het overlijden van zus Pieternella in 1912 en de moeder in 1916 bleven vier zussen over die de geschiedenis in gingen als “de dames Van der Lee”. De zusters verhuisden naar het woonhuis op de plaats van Dorpsstraat 8. Achter deze woning lieten zij een nieuw, het thans nog bestaande huis bouwen. De drie zussen overleden hier. Op 23 Januari 1935 oerleed Elisabeth Susanna Petronella, twee maanden later Maria Cornelia en op 24 April 1937 en Johanna op 26 April 1936. Suzanna Cornelia Antoinette verhuisde in 1938 naar Laren waar ze op 6 November 1954, bijna 95 jaar oud, overleed. Over zijn twee jongere broer, Dr Hendrik Cornelis van der Lee en Anton van der Lee schreven we al eerder.

Nog veel groter dan de bestuurlijke invloed van de familie was de zakelijke en persoonlijke invloed. De functie van notaris bracht een vertrouwensrelatie met vele dorpsgenoten met zich mee. Tevens bezat de familie in Aarlanderveen huizen en boerderijen, verstrekte leningen aan Aarlanderveense ondernemers en particulieren en dan hebben we het nog niet eens over de vele schenkingen en legaten waarvan vele Aarlanderveense instellingen hebben geprofiteerd. Hoewel de familie tot in de vijftiger jaren van deze eeuw nog bezittingen in Aarlanderveen had, kwam eigenlijk al voor de oorlog een einde aan de band tussen de familie Van der Lee met Aarlanderveen. Slechts drie grote zerken op de algemene begraafplaats herinneren ons nog aan deze dorpselite.

2 thoughts on “Een Aarlanderveense dorpselite.”

  • In uw artikel op het internet “De Aarlanderveense dorpselite” kwam ik Joannes Abraham van der Lee (1821-1898) tegen. Zou u mij kunnen helpen aan een scan met zijn portretfoto voor onze stichting?
    Hij was burgemeester van Sassenheim in de periode van 1852-1855.

    met vriendelijke groet,
    A.E. Lelijveld
    Beheerder Sassenheims Biografisch Woordenboek
    Stichting Oud Sassenheim

Laat een reactie achter op Cron van der Lee Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *