Electriciteitsmaatschappij Electrostoom te Rotterdam

In 1892, toen nog nauwelijks algemeen bekend was hoe de door Edison uitgevonden kooldraadlamp werkte, stond een pionier genaamd Huibert Doyer op en stichtte het eerste Nederlandse Electrotechnisch ingenieursbureau in Delft. Een werkplaats met magazijn. Het technisch gebruik van de natuurkracht elektriciteit stond nog in de kinderschoenen of misschien wel in de luiers. De totale personeelssterkte bedroeg 4 personen. In de vijftiger jaren van de vorige eeuw werkten er ca 700 mensen. Een sterke groei dus, ondanks de moeilijke crisis jaren en de tweede wereld oorlog.

De eerste levering bestond uit een electrisch licht installatie voor de Gist-, olie- en lijmfabriek. In 1903 kreeg Doyer er twee vennoten bij. Met het toetreden van F.G.Waller en H.Tutein Noltenius deed de afdeling stoom haar intrede. In 1910 werd door G.E.Bakker (chef de bureau) voorkomen dat de zaak werd geliquideerd.

Toen ontstond het De NV Electriciteitsmaatschappij Electrostoom voorheen H.Doyer en Co met G.E.Bakker als commercieel directeur en Jos.Ph.Roothaan als technisch directeur. Doyer vestigde zich als zelfstandig raadgevend ingenieur en zag hierdoor een lang gekoesterde wens in vervulling gaan. De stoom afdeling ging zelfstandig verder.

Het bedrijf bleef groeien en er werden enige ingenieurs aangetrokken waaronder op 15 juni 1912 ir H. W. van der Lee. Hendrik Willem van der Lee werd op 31 augustus 1888 geboren in ’s-Gravenhage. En twee jaar later in 1917 bedroeg zijn salaris na een opslag van 25 gulden totaal 250,- gulden.

Na vertrek van de heren Bakker en Roothaan bleef de heer F.J.H. Polman, hij was eerder benoemd tot procuratiehouder, als enige directielid over. Door uitbreiding van de directie in 1920 steeg de heer Van der Lee een stap op de maatschappelijke ladder. De zaak bleef bloeien en groeien. In 1926 ging de heer Polman voor enige tijd naar Amerika. Hij gaf het roer in handen van de heer Van der Lee, die nu samen met de heer W.Heijbroek het bedrijf runden. Bij terugkomst van de heer Polman bleef de heer Van der Lee in de directie.

Electrostoom met op de voorgrond H.W. van der Lee
Electrostoom met op de voorgrond (rechts) H.W. van der Lee

Na de moeilijke malaise tijd werd 1940 een rampjaar met aan de leiders de opdracht de mensen en het bedrijf door deze moeilijke tijd heen te halen. Hendrik Willem werd bovendien in de oorlog door de Duitsers opgepakt en tot 14 dagen arrest veroordeeld in de Scheveningse gevangenis, het zgn. Oranjehotel aan de van Alkemadelaan. Er was in die tijd een rijmpje: “In deze bajes zit geen gajes, ’t is Hollands Glorie, potverdorie”. Later werd hij van zijn bed gelicht en als gijzelaar vastgehouden in Sint Michelsgestel. Het is gelukt en in 1945 kon met kracht worden begonnen aan het opnieuw op “stoom” brengen van het bedrijf.

Op zaterdag 5 februari 1949 werd het bedrijf door een zware slag getroffen. Hendrik Willem van der Lee, nog maar 60 jaar oud overleed plotseling. Op vrijdag 4 februari in de namiddag was een bespreking in Den Haag gepland. Hij vertrok per auto naar die afspraak. Bij aankomst in Den Haag voelde hij zich onwel. Na enige ogenblikken verloor hij het bewustzijn. De verslagenheid bij Electrostoom was groot. Meerdere rouw advertenties getuigen van de plaats die hij in het bedrijf bij directie en personeel innam. Het bedrijf werd op de dag van zijn begrafenis, woensdag 9 februari 1949, vanaf 11 uur gesloten.

Hij stond bekend als een beminnelijk mens met een oprecht karakter (dit botste in oorlogstijd met de bezetter) en onverwoestbaar optimisme. Veel sociale maatregelen zijn gedurende de laatste jaren in het bedrijf ingevoerd. Ook richtte Van der Lee een “Vereniging voor het administratief en technisch bureaupersoneel B.E.P.” op. Deze vereniging doneerde een flink bedrag, ingezameld bij de leden, voor de actie “Verenigde Naties helpen het Kind”. Ook werd er een fonds voor bijzondere noden voor het werkplaatspersoneel ingesteld. Al met al een periode van het bedrijf waarin Hendrik Willem van der Lee een belangrijke rol vervulde in het reilen en zeilen ervan. Hij heeft sterk bijgedragen aan een sociaal werkklimaat. Nu meer dan 100 jaar later heet het bedrijf ABB BV. Het is nog steeds in Rotterdam gevestigd.

Hendrik Willem van der Lee huwde in 12 februari 1914 met Leentje Gielje de Koning. Uit dit huwelijk werden een kind geboren: Hendrik Willem, geboren op 27 februari 1915 in Rotterdam. Hij huwde en Francine Lydia Louise Mulder in oktober 1943. Uit dit huwelijk werden geen kinderen geboren.


Hendrik Willem, gehuwd met Leentje Gielje de Koning was een zoon van Hendrik Willem van der Lee en Anna Brigitta Wilhelmina van Ooijen. Uit dit huwelijk werden twee kinderen geboren, Hendrik Willem en Jacobus Adrianus. Jacobus Adrianus, geboren op 30 januari 1893 was op 15 maart 1915 gehuwd met Gieltje de Koning. Hier trouwen twee zussen (de Koning) met twee broers (Van der Lee). Uit dit huwelijk werden twee kinderen geboren. Hendrik Willem op 17 mei 1918 in Apeldoorn (huwde G. Brand) en Paul Johan (huwde C.J. Kop Jansen), geboren op 21 juni 1921 in Apeldoorn.

Tagged with:

16 thoughts on “Electriciteitsmaatschappij Electrostoom te Rotterdam”

  • Bij het opruimen van de werkplaats van mijn ouders kwam ik een oude paneelmeter tegen. Het is een zwartomrande draaistroommeter met de tekst NV Electriciteits Maatshappij Electrostoom Rotterdam. Doorsnede ca. 25 cm. Bestaat hier belangstelling voor?

  • mijn ouders hadden vanaf 1957 een groente en fruitwinkel op de kleiweg/hoek bergpolderplein.ik heb kleuter-en lagere school op de bergsche zonnenbloem op de electroweg gezeten.ik kan mij herinneren inde 60er jaren dat personeelzaken rond kerst mijn vader opdracht gaf tot het bezorgen van een fruitmand aan alle zieke werknemers.(anno 2017 ondenkbaar )dit geeft aan wat een goed bedrijf dit was…

  • Vom 6. Februar bis 14. April 1961 habe ich als Elektromonteur bei Electrostoom N.V. beim Aufbau des IJsselverk in der Nähe von Zwolle mitgearbeitet. Zusammen mit einem Schweizer Freund haben wir eine unvergessliche Zeit erlebt. Anfangs April wurde die dritte Dampftourbine in Betrieb gesetzt, welche noch mit Kohle befeuert wurde. Anschliessend haben wir uns nach Norwegen begeben und auch dort bei Norsk Elektrik og Brown Boweri im Grossgeneratorenbau gearbeitet. Heute wollte ich das IJsselverk im Google Map suchen und fand dieses nicht mehr. Wurde dieses Kraftwerk still gelegt?
    Für uns war es eine schöne Zeit in Holland.
    Freundliche Grüsse
    Rolf Haupt

  • Kom toevallig op deze site terecht. Electrostoom was een echt familiebedrijf…..mijn vader heeft er jaren gewerkt, Otto Reijntjes, mijn broers hebben er gewerkt, Piet Reijntjes, Wim Reijntjes en Otto Reijntjes. En als laatste heb ik er ook gewerkt op de afdeling automaterialen.
    Met vriendelijke groet Ria (Terpstra) Reijntjes

  • Met veel plezier diverse berichten gelezen. Ik heb bij electrostoom in de periode 1949 – 1953 gewerkt. Er heerste een zeer plezierige werksfeer. Ik werkte daar op het bedrijfsbureau. De toenmalige chef was de heer Meijer. Verder herinner ik mij de namen van Piet van den Abeele, Jan Stoepetie, de heer corver en Tanny Egbers. In die periode deed de firma werkzaamheden bij de Amrt Centrale in Geertruidenberg. Ik ben daar als jongmaatje diverse keren geweest om documenten e.d. af te geven. Bij gebrek aan toekomstperspecief ben ik in 1953 vertrokken en heb mijn verdere loopbaan bij Unilever ontowikkeld.

  • Ben door (heel) oude foto’s en brieven aan het gaan en kwam een brief tegen van mijn vader, Marie van den Berg (’16) uit Vlaardingen, waarin hij aan zijn schoonmoeder schreef bij Electrostoom gewerkt te hebben.
    Onmiddellijk kwamen de herinneringen aan verhalen weer boven.
    Mijn vader had zijn opleiding tot electrotechisch Ing. afgerond in de crisistijd en kon daarna geen werk vinden. Hij was toen naar de scheepswerf van Wilton gegaan om zich aan te melden als stagaire (dus zonder betaling) en werd daar aangenomen. Na enkele maanden zijn ze hem toen een salaris uit gaan betalen.
    Daarna – nog gedurende WWII en daarna – heeft hij gewerkt voor Electrostoom en was daar altijd vol lof over. Ook, dat hij er zoveel geleerd had.
    Beste wensen, Inge van den Berg (’45)

  • Mijn opa werkte als koperslager bij Electrostoom. Ikzelf zat op de lts in de Balustraat en leerde voor Elektromonteur. Toen mijn opa me vertelde dat ze een bedrijfsschool hadden op zijn werk. Ik vond de lts niet zo geweldig dus ik naar de bedrijfsschool op de Electroweg. Daar werd mij het vak geleerd door de heer Kastele en de heer Molendijk. Dat was in 1964. Na 2 jaar ging ik naar het bankwerkerei daar moest je het vak verder leren dat was bij de heer. Helder daar een paar jaar gewerkt. Toen naar de afd. van de heer Weiling was leuk werk maar het fijnste was de laatste afd. als onderhoudsmonteur bij de hr. Rotsteeg was een vervelende man kwam door zijn suikerziekte. Ben toen ook bij de bedrijfsbrandweer gegaan . was prachtig .daarna werden er mensen gevraagd voor de beroepsbrandweer daar ben ik toen heengegaan in 1980 . fijne tijd gehad bij electrostoom goede collega’s heb nog goed contact met Ed Telder
    Groetjes,
    Ruud Smit.

  • 10 jaar heb ik bij Electrostoom gewerkt van 1967 tot 1977. Met Ton Jeup ben ik daar begonnen direkt na school op de bedrijfsschool bij de heren Toon Kasteele en Joop Molendijk . Officieel was ik schakelbordmonteur , het langst heb ik gewerkt op de afdeling electronica van Jan Korst met collegá’s : Karel Zandboer ,Ton Siereveld en Frans Jansen. Na Jan Korst kwam Jan Barendswaard als chef. Ruud Smit was onderhoudsmonteur.Met Ben Minken was ik lid van de EME tafeltennisclub en speelde competitie. Ook was ik lid van EME tennisclub op de Nenijto. Annelies met rood haar tenniste ook !! Electrostoom was een zeer sociale werkgever waar iedereen heel collegiaal met elkaar was.Nog enkele namen : Kees Teubel , Piet Wurster , Martin Frieser , Gerard en Aad Boerlage , Evert Stam , Jan Schrage , Jimmy ( magazijn) ,Chris Kroep , Dieuxdonné Longeroux , Piet van der Sman ,
    Ruud Smit – Ouwe Smit en lange Smit ( lange Smit speelde Soesafoon in de Euroband)
    Gerrit Weijling , Joop Tarmond ,Kees Bevaart , Dhr Keizer ,Kees Lamens , Nico Staneke ! ,
    Jan de Jong .

  • Een van de plezierigste stages ( augustus 1961 tot eind januari ’62) die ik ooit liep deed ik bij EM Electrostoom bij de bouw van een elektriciteitscentrale in Dordrecht. Daarna nooit meer gewerkt in zo’n grote groep van geïnteresseerde en gemotiveerde medewerkers. De ondelinge band van hoog tot laag was groot. Veel gezichten kan ik in mijn herinnering zo weer tevoorschijn halen.

  • Dit is een leuk en interessant bericht.
    Eigenlijk was ik op zoek naar de juiste spelling van Electrostoom.
    Ik ben in 1970 begonnen bij Electrostoom als stagiaire en heb o.a met mijn latere schoonvader Wout Rijsdijk samen gewerkt.
    Ondanks dat ik tussen 1974 en 1982 bij een ander bedrijf werkzaam ben geweest heb ik toch alle naams wijzigingen van het huidige ABB meegemaakt.
    De blauw geblokte handdoek met de naam Electrostoom erop heb ik nog steeds.
    Met vriendelijk groet,
    Cor Jansen

  • ik was op google opzoek naar informatie over een oude stroommeter die ik ooit op een rommelmarkt voor 5euro heb gekocht, zo’n mooie grote roestige.
    na interne inspectie kwam ik er achter dat, achterop de wijzerplaat een paar nummers en een datering staat.
    als het klopt wat ik lees staat er:
    85348
    34172 1 of a
    en een datum: 4,6,29,
    na uw bericht gelezen te hebben ben ik meer zeker dat de datum ook echt zou kloppen.

    als u uw mailadres geeft kan ik een paar foto’s sturen, wat mij in uw geval wel interessant lijkt

  • Ik heb vanaf 1964 zo’n 2 1/2 jaar bij electrostoom gewerkt en geleerd. Om de paar maanden naar een andere afdeling en 1 keer per maand een week naar de bedrijfschool. Dhr. van Kasteele was mijn leraar.
    Bankwerkerij het langst gezeten , chef was dhr. Helder.Een van mijn collega’s was Arie Reis (neef van Rita), moeilijke man. Mijnheer Hoff , bankwerkerij heeft me het meest geleerd, veel geduld! Ook heb ik bij de interne dienst nog even meegelopen die het electra gedeelte intern deed. Afdeling bedrading ook gehad en later naar de fabriek langs de schie (oude fabriek van van buuren). Veel werk voor de Amercentrale, schakelstations monteren.

  • Door zoeken naar de naam Polman kwam ik toevallig bij uw site terecht.Ik ben zelf 35 jaar werkzaam geweest bij Electrostoom, als Elektromonteur in de bij het Montage-Buro.
    De genoemde personeelsvereniging en wat daar uit voortgekomen is bestaat nog steeds. Electrostoom werd in +/- 1972 BrownBoveri Nederland en wat later BBC Nederland BV. in 1988 Fuseerde BBC met ASEA uit Zweden. Ik ben nu met pensioen en nog lid van de Gepensionerden vereniging van ABB in Nederland.
    De Stoom afdeling die u noemde is het bedrijf ECONOSTO.

    • Goedemorgen mijnheer de Weijer,
      Mijn vader heeft jarenlang bij electrostoom gewerkt.
      Kent u hem misschien, hij heet Piet Simons en woonde eerst op Schiebroek bij zijn ouders op Buitenzorg en is na zijn huwelijk in Noord gaan wonen, o.a. Junolaan en Grindweg.
      Hij heeft veel op elektriciteitscentrales gewerkt.
      Ik ben benieuwd of u hem kent.
      met vriendelijke groet
      Arthur Simons

Laat een reactie achter op Harry van Dijk Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *